Herkese iyi hafta sonları,
Geride bıraktığımız hafta piyasalarda yönü yine jeopolitik gelişmeler belirledi. ABD–İran hattında diplomasi ile tırmanma arasında gidip gelen mesajlar, küresel varlık fiyatlamalarında sert dalgalanmalara yol açarken, Borsa İstanbul da bu oynaklıktan payını aldı. BIST 100 endeksi haftayı 12.698 puandan tamamlayarak 19 Mart kapanışına göre 349 puan, yani %2,68 geriledi. Haftanın belirleyici en önemli gelişmesi, Trump’ın iyimser açıklamalarıyla piyasalarda oluşan kısa süreli rahatlamanın, İran’dan gelen ret ve yeni şartlarla hızla bozulması oldu.
Yurt içinde haftanın en dikkat çekici gelişmesi TCMB’nin altın rezerv hamlesiydi. Bloomberg'in haberine göre savaşın başlamasından bu yana yaklaşık 60 ton altın satışı ve swap işlemiyle piyasaya döviz ve TL likiditesi sağlandı. Toplam rezervler bir haftada 12,2 milyar dolar gerileyerek 177,5 milyar dolara indi. Önümüzdeki hafta piyasalar bir yandan 6 Nisan’da dolacak Trump’ın saldırı duraksama süresini, diğer yandan TCMB’nin sonraki adımlarını ve enflasyon verisini izleyecek.
Okuma süresi: 6 dakika 10 saniye
1️⃣ BIST 100 endeksi haftaya jeopolitik baskıyla başladı. Pazartesi günü 12.632 puana kadar gerileyen endeks, Trump’ın İran enerji tesislerine yönelik saldırıları ertelediğini ve görüşmelerin olumlu ilerlediğini söylemesiyle hızlı bir toparlanma yaşadı ve 13.168 puana kadar yükseldi. Ancak bu iyimserlik kalıcı olmadı. Haftanın devamında satış baskısı yeniden devreye girerken endeks çarşamba ve cuma günkü sert kayıplarla haftayı 12.698 puanda kapattı. Sektörel görünümde belirgin bir ayrışma izlendi. En sert baskı bankacılık tarafında yaşandı. XBANK haftayı %6,60 düşüşle tamamlarken, teknoloji ve mali endeksler de negatif bölgede kaldı. Buna karşılık ulaştırma ve holding tarafı sınırlı pozitif ayrıştı.
2️⃣ İran savaşı yalnızca hisse senetlerinde değil, tahvil ve kripto tarafında da geniş tabanlı bir satış dalgası yarattı. Nasdaq 100 düzeltme bölgesine yaklaşırken, S&P 500 savaşın uzaması ve enerji fiyatlarındaki sıçramayla baskı altında kaldı. Tahvil faizleri yükselirken, Bitcoin de savaş öncesi zirvelerinin belirgin şekilde altında kalmaya devam etti. Daha dikkat çekici olan ise klasik “koruma” araçlarının aynı anda çalışmaması. Tahviller, altın, volatilite stratejileri ve kripto aynı anda istenen korumayı sağlayamıyor. Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentilerini yukarı itmesi, piyasaların daha önce fiyatladığı faiz indirimlerinin ötelenmesine ve hatta bazı senaryolarda yeniden faiz artışı ihtimalinin konuşulmasına neden oluyor.
3️⃣ Haftanın en kritik başlığı, TCMB’nin savaş sonrası rezerv yönetimiydi. Bloomberg News’e göre, TCMB geçen iki haftada yaklaşık 60 ton altını satarak ya da swap işlemlerinde kullanarak piyasaya döviz ve TL likiditesi sağladı. Bu adım hem rezervlerde sert bir düşüşe yol açtı hem de küresel altın fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı yarattı. Artan enerji maliyetleri, yükselen dolar talebi ve TL’yi istikrarlı tutma ihtiyacı, bu hamlenin temel gerekçeleri olarak öne çıkıyor. 19 Mart haftasında toplam rezervler 12,2 milyar dolar azalarak 177,5 milyar dolara indi. Savaşın başından bu yana net döviz pozisyonunda oluşan yaklaşık 29 milyar dolarlık bozulma, para politikasının hareket alanını daraltıyor. Bu tabloya ek olarak, TCMB’nin yıllardır küçülttüğü ABD Hazine tahvili portföyü de dikkat çekiyor. 2015’te 82 milyar dolar seviyesinde olan portföyün, ocak sonu itibarıyla 17 milyar doların altına indiği görülüyor.
4️⃣ TCMB’nin mart ayı beklenti anketi, enflasyon tarafındaki katılığın sürdüğünü bir kez daha gösterdi. Hanehalkının 12 ay sonrası enflasyon beklentisi %49,89’a yükselirken, reel sektör beklentisi %32,90, piyasa katılımcıları beklentisi ise %22,17 olarak gerçekleşti. Hanehalkı tarafında enflasyonun düşeceğine inananların oranı gerilerken, altın %55,2 ile açık ara en güçlü tasarruf tercihi olmaya devam etti. OECD de hafta içinde yayımladığı ara raporda Türkiye için 2026 enflasyon tahminini belirgin şekilde yukarı revize etti. Bu görünüm, hem dışsal enerji şokunun hem de içeride beklenti kanalı üzerindeki bozulmanın fiyat istikrarı mücadelesini zorlaştırdığına işaret ediyor.
5️⃣ İran, Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne gönderdiği mektupta “düşmanca olmayan” ülkelerin gemilerine Hürmüz’den geçiş izni verilebileceğini açıkladı. Ancak bu, fiili rahatlama anlamına gelmiyor. Boğazdaki trafik hala tarihsel normların çok altında ve yaklaşık 3.200 geminin Körfez çevresinde beklediği ifade ediliyor. İran’ın geçiş rejimini ekonomik ve diplomatik kaldıraç olarak kullanmaya devam ettiği açık. Öte yandan DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala’nın açıklamaları da önemliydi. Küresel ticaret sisteminin son 80 yılın en ciddi aksaklıklarını yaşadığını söyleyen Okonjo-Iweala, jeopolitik gerilimler, iklim baskıları ve teknolojik dönüşümün aynı anda çok taraflı sistemi zorladığını vurguladı. Bu da Orta Doğu’daki savaşın yalnızca enerji değil, ticaret altyapısı açısından da kalıcı etkiler yaratabileceğini gösteriyor.
1️⃣ TCMB’nin mart ayı İktisadi Yönelim Anketi, reel sektörde güven kaybının belirginleştiğine işaret etti. Mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi bir önceki aya göre 4,1 puan gerileyerek 100,0 seviyesine indi. Üretim, toplam siparişler, ihracat siparişleri, istihdam ve yatırım harcamalarına ilişkin beklentilerde zayıflama görülürken, firmaların genel gidişata dair değerlendirmeleri de daha kötümser bir görünüm sergiledi. Buna karşılık maliyet ve satış fiyatı beklentilerinde artış eğilimi güçlenmeye devam etti. Gelecek 12 aya ilişkin yıllık ÜFE beklentisi de 0,9 puan artarak %31,1’e yükseldi.
2️⃣ Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yatırım fonu kazançlarına yönelik vergi düzenlemelerinde değişikliğe gidildi. Yeni düzenlemeye göre hisse senedi yoğun fonlar ile iki yıldan fazla süreyle elde tutulan girişim sermayesi ve gayrimenkul yatırım fonlarından elde edilen kazançlarda %0 vergi oranı korunuyor. Ancak Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nda işlem görmeyen serbest fonlar bu istisnanın dışında tutuldu. Kapsam dışındaki diğer yatırım fonu kazançları için vergi oranı %17,5 olarak belirlendi. Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
3️⃣ Türkiye ile İngiltere Eurofighter Typhoon programı kapsamında teknik ve lojistik destek sözleşmesinin imzalanması konusunda mutabakata vardı. Böylece ekim ayında imzalanan uçak, ekipman ve mühimmat alım anlaşmasının ardından süreç bir adım daha ileri taşındı. Türkiye’nin İngiltere’den 20, Katar ve Umman’dan 12’şer adet olmak üzere toplam 44 Eurofighter tedarik etmesi planlanıyor. Yaklaşık 10,7 milyar dolar büyüklüğündeki anlaşma çerçevesinde ilk teslimatların 2030’da başlaması öngörülüyor. Türkiye, ABD ile F-16/F-35 süreçlerindeki belirsizlikler sonrası Türkiye’nin hava kuvvetlerini modernize etmek için alternatif kaynaklara yönelmişti.
4️⃣ sahibinden ve BETAM’ın Şubat ayı “Kiralık ve Satılık Konut Piyasası Görünümü” raporuna göre, Türkiye genelinde konut piyasasında reel bazda zayıflama sürerken kira tarafında ayrışma dikkat çekiyor. Reel konut fiyat endeksi aylık bazda %2,1 gerilerken, yıllık bazda Türkiye genelinde %3,9 düşüş kaydedildi. İstanbul’da fiyatlar yatay seyrederken İzmir’de %5,9 geriledi, Ankara’da ise %1,8 artış görüldü. Kiralarda ise Türkiye genelinde yıllık reel değişim %2,9 düşüşte kalırken, İstanbul %6,9 artışla pozitif ayrıştı. Ankara’da %1,4 ve İzmir’de %6,9 gerileme yaşandı.
5️⃣ Türkiye'ye yönelik yabancı ziyaretçi trafiğinde Şubat ayında düşüş gözlendi. Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre Şubat'ta ülkeyi ziyaret eden yabancı sayısı geçen yılın aynı ayına kıyasla %2,08 azalışla 2,13 milyon olarak gerçekleşti. İstanbul %57,98 payla açık ara ilk sırada yer alırken Edirne, Antalya, Artvin ve Van izledi. Yılın ilk iki ayında toplam ziyaretçi sayısı %0,7 artışla 4,37 milyona yükseldi. En fazla ziyaretçi gönderen ülke 205 bin kişiyle İran olurken Almanya ve Rusya sırasıyla ikinci ve üçüncü sırada yer aldı.
1️⃣ Astor Enerji, ABD’de yerleşik şirketlerle toplam 768,9 milyon dolarlık transformatör siparişi imzaladığını duyurdu. Sipariş büyüklüğü şirketin 2025 yıl sonu hasılatının yaklaşık %96,4’üne denk geliyor. Teslimatların 2026’da başlayıp 2028 üçüncü çeyreğinde tamamlanması planlanırken, yönetim yeni anlaşmalarla birlikte kapasite kullanım oranının %95’e ulaşacağını açıkladı. Hisse, haber akışının da desteğiyle haftayı güçlü bir yükselişle kapattı.
2️⃣ Turkcell, 5G ve yeni nesil iletişim yatırımlarının finansmanı için 1 milyar dolarlık Murabaha sendikasyon kredisi imzaladı. 14 uluslararası bankanın katıldığı işleme 2,4 kat talep geldi. 7 yıl vadeli yapı, Turkcell’e önümüzdeki yatırım döngüsünde daha yönetilebilir bir likidite alanı anlamına geliyor.
3️⃣ Koç Holding, Tüpraş’taki doğrudan payını azaltmak amacıyla 40 milyon adet hisseyi hisse başına 233 TL’den kurumsal yatırımcılara devretti. İşlem sonrası doğrudan pay %4,3’e gerilerken, toplam kontrol %50,7 ile korunuyor.
4️⃣ Migros, yatırımcı gününde 2030’a uzanan büyüme ve marj hedeflerini paylaştı. Satış alanı büyümesi, FAVÖK marjında iyileşme ve yapay zekâ destekli verimlilik adımları öne çıktı. Migros One, MoneyPay ve Mimeda ekosistemi üzerinden büyüme anlatısının güçlendirilmesi şirket adına gelecekte odak alanlarını gösteriyor. Detaylı notları linkten okuyabilirsiniz.