Herkese iyi hafta sonları,
Geride bıraktığımız hafta BIST 100, beş haftadır süren düşüş serisine son vererek %1,88 değer kazandı. Toparlanmanın arkasında ise jeopolitik gelişmelerin yarattığı dalgalı bir seyir izledik. Makro tarafta mart enflasyonunun beklentilerin altında gelmesi olumlu bir sinyal olarak okunurken, petrol fiyatlarındaki tırmanış ve TCMB'nin örtülü sıkılaşma adımları faiz tarafındaki beklentileri yeniden şekillendiriyor. Enerjide fiyat artışları, beyaz eşyadaki daralma, zayıf otomotiv pazarı verileri ve yeniden 50’den uzaklaşan PMI verisi reel sektör tarafındaki zorlukları gösteriyor. Önümüzdeki hafta OPEC+ üretim kararlarını, İran-ABD diplomasi trafiğini ve TCMB'nin nisan toplantısına yönelik beklentileri takip edeeceğiz.
Okuma süresi: 9 dakika 9 saniye
1️⃣ BIST 100 endeksi, %1,88 yükselişle 12.936'ya yükselerek beş haftalık düşüş serisini kırdı. Hürmüz Boğazı'na ilişkin diplomatik sinyaller salı ve perşembe günleri arasında endeksi 13.078'e kadar taşıdı. Ancak cuma günü Trump'ın çatışmanın haftalarca sürebileceği uyarısı ve petrolün 110 dolarlara tırmanması satış baskısı yaratarak risk iştahını baskıladı. Sektörel ayrışmalar görünür hale geliyor. Kimya %4,77, elektrik %4,05 ve bankacılık %2,44 ile öne çıkarken, otomotivde gelen zayıf verilerle birlikte Tofaş -%5,54 ve Ford Otosan -%4,05 geriledi. Döviz tarafında dolar/TL 44,59'a yükselirken (%0,31), kıymet metallerde toparlanma gördük. Ons altın %4,07 artışla 4.676 dolara yükseldi. Gümüş ise %4,65 ile güçlü bir performans sergiledi.
2️⃣ İran ile ABD-İsrail arasında devam eden savaşta gerilim son günlerde ciddi şekilde tırmandı. İran'ın bir ABD F-15 savaş uçağını düşürmesi ve bölgede ikinci bir Amerikan uçağının daha düşmesi, çatışmanın yeni bir seviyeye geçtiğini gösteriyor. Buna ek olarak İran, Körfez bölgesindeki enerji altyapılarını hedef alan saldırılarını artırarak ekonomik cephede de savaşın etkisini büyüttü. Karşılıklı hamleler, çatışmanın kısa vadede sona ermesinden ziyade daha geniş bir bölgesel savaşa dönüşme riskini artırıyor. Özellikle enerji tesislerinin hedef alınması ve Hürmüz Boğazı gibi kritik noktaların etkilenmesi, küresel piyasalarda büyük dalgalanmalara yol açarken savaşın ekonomik ve jeopolitik sonuçlarının giderek ağırlaştığına işaret ediyor.
3️⃣ Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre mart ayında aylık enflasyon %1,94 ile piyasa beklentilerinin altında kaldı, yıllık enflasyon ise %30,87 olarak gerçekleşti. Yıllık çekirdek enflasyon, şubat ayındaki %29,46 seviyesinden ılımlı bir artışla %29,68'e çıktı. Aylık bazda en yüksek artış %4,52 ile ulaştırma grubunda görülürken, onu %4,36 ile alkollü içecekler ve tütün grubu izledi. Gıda grubu ise aylık %1,8 artış kaydetti. Yıllık bazda en ağır katkılar gıda ve alkolsüz içeceklerden (%32,36, katkı 8,25 puan), konut grubundan (%42,06, katkı 6,04 puan) ve ulaştırmadan (%34,35, katkı 5,45 puan) geldi. Endekste kapsanan 174 alt sınıfın 127'sinde artış, 40'ında düşüş kaydedilirken 7 alt sınıfta değişim olmadı.
4️⃣ ICBC Yatırım, petrol fiyatlarındaki tırmanışın ardından nisan toplantısında TCMB'den faiz artırımı beklediğini açıkladı. Kurumun hesaplamalarına göre ham petrol fiyatlarındaki %10'luk bir artış tüketici enflasyonunu yaklaşık 100 baz puan yukarı taşıyacak. TCMB, mart ayında bankaları politika faizi olan %37 yerine %40 ile fonlayarak fiili bir sıkılaşmaya zaten geçmişti. ICBC Yatırım, Nisan'da politika faizinin resmi olarak %40'a çıkarılmasını beklerken, yıl sonu faiz tahminini %30-31 bandından %35 civarına revize edeceğini öngörüyor. Petrol fiyatlarının mevcut seviyelerde kalması durumunda enflasyon patikasının yukarı yönlü güncellenmesi kaçınılmaz görünüyor ve bu durum TCMB'nin faiz indirim takvimini önemli ölçüde geciktirebilir.
5️⃣ Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, TL kredi büyümesini dizginlemek amacıyla iki kritik zorunlu karşılık istisnasını sonlandırdı. 27 Mart'ta bankalara gönderilen yazılara göre, Şubat 2023 depremlerinden etkilenen bölgelere verilen krediler artık zorunlu karşılık muafiyetinden yararlanamayacak. Esnaf kredilerindeki istisnaların kapsamı ise KOBİ'lerle sınırlandırılacak. Her iki önlem 28 Mart itibarıyla kullanılan kredilere uygulanmaya başladı. TCMB Başkanı Fatih Karahan ise ayrı bir açıklamada, döviz likiditesinin desteklenmesi gereken dönemlerde altın kaynaklı işlemlerin kullanılmasının doğal bir tercih olduğunu, işlemlerin önemli bir kısmının vadeli altın-döviz takası niteliğinde olduğunu ve vadesi geldiğinde altınların rezervlere geri döneceğini ifade etti. Karahan, savaşla birlikte üst banttan fonlamaya geçtiklerini, yurt içi yerleşiklerle TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başladıklarını ve tahvil alımlarını öne çektiklerini vurgulayarak dezenflasyon sürecinin devamı için gerekli sıkılığı sağlamakta kararlı olduklarını yineledi.
6️⃣ Yabancı yatırımcılar 20-27 Mart haftasında hisse senedi piyasasında 137,1 milyon dolar net alım gerçekleştirirken, tahvil piyasasında 1,4 milyar dolar net satış yaptı. Yabancıların toplam tahvil stoku içindeki payı %6,7'den %6,1'e gerileyerek son dönemin en düşük seviyelerine yaklaştı. Aynı dönemde TCMB brüt döviz rezervi 22,1 milyar dolar azalarak 155,4 milyar dolara, net döviz rezervi 22,3 milyar dolar düşüşle 35 milyar dolara indi. Swap hariç net rezerv ise 22,8 milyar dolar gerileyerek 20,1 milyar dolara düştü.
7️⃣ TÜİK ve Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye'nin Şubat ihracatı yıllık bazda %1,5 artışla 21 milyar dolar, ithalatı ise %5,5 artışla 30,1 milyar dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı %15,9 büyüyerek 9 milyar dolara çıkarken, ihracatın ithalatı karşılama oranı %72,7'den %70'e geriledi. Ocak-Şubat döneminde kümülatif açık %13,8 artışla 17,4 milyar dolara yükseldi. Enerji ve altın hariç bakıldığında ihracat %4,4 artarken, aynı bazda ithalat %12,8 büyüdü. İthalattaki büyümenin ihracatı belirgin biçimde aşması, cari denge üzerindeki yapısal baskının sürdüğüne işaret ediyor.
8️⃣ Bloomberg'e bilgi veren kaynaklara göre hükümet, ihracatçı firmalar için %20 olan kurumlar vergisini düşürmeyi değerlendiriyor; ancak yeni oranın ne olacağı henüz netleşmedi. İran savaşının ihracatçıları derinden etkilediğini belirten Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe, hammadde maliyetlerinde %20'ye varan artış ve lojistikte ciddi dalgalanmalar yaşandığını ifade etti. Gültepe, yıllık 30 milyar dolarlık Körfez ihracatının son bir ayda %40 düştüğünü vurgulayarak, TCMB'nin sağladığı %3'lük döviz dönüşüm desteğinin 30 Nisan'da sona erdiğini hatırlatıp oranın en az %8'e çıkarılması gerektiğini söyledi. 2025 yılında yaklaşık 275 milyar dolara ulaşan ve GSYİH'nin %17'sine karşılık gelen ihracatın, jeopolitik koşullar altında hem maliyet hem de rota açısından ciddi bir stres testiyle karşı karşıya olduğu görülüyor.
9️⃣ ABD Başkanı Donald Trump, çelik, alüminyum ve bakır ithalatına yönelik 232. madde kapsamındaki tarifelere ilişkin yeni bir bildiri imzaladı. Yeni düzenlemeye göre tarifeler, yapay olarak düşük tutulan yabancı fiyatlar yerine ithal ürünlerin tam değeri üzerinden hesaplanacak. Ham çelik, alüminyum ve bakır için %50 oranındaki tarifeler korunurken, türev ürünlerde metal yoğunluğuna göre kademeli bir yapıya geçildi. Büyük ölçüde söz konusu metallerden üretilen ürünlerde %25, belirli endüstriyel ekipman ve elektrik şebekesi ekipmanlarında 2027 sonuna kadar %15, tamamen Amerikan hammaddesi kullanan yurt dışı üretimde %10 oranı uygulanacak. İçeriğinde %15 veya daha az metal bulunan ürünler ise muaf tutulacak. Türk çelik ve alüminyum ihracatçıları açısından tam değer bazlı hesaplama, fiili tarife yükünü artırma potansiyeli taşıyor.
🔟 İki farklı OPEC+ kaynağının Reuters'e verdiği bilgiye göre, grubun sekiz üyesi pazar günü gerçekleştireceği toplantıda yeni bir üretim artışını değerlendirecek. Bu adım, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ihtimaline karşı ana üreticileri hazırlamayı hedefliyor. Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt ve BAE boğazın kapanması nedeniyle üretimi azaltmak zorunda kalmıştı. Kaynaklar, toplantıda mayıs kotalarının belirlenmesinin beklendiğini ve grubun arzı hızla artırmaya hazır olduğunu göstermek istediğini ifade etti. Boğazın açılmasıyla birlikte arz tarafındaki normalleşme hız kazanırsa, petrol fiyatlarında aşağı yönlü baskı beklentisi var.
1️⃣ İstanbul Sanayi Odası'nın açıkladığı Türkiye İmalat PMI, Mart ayında 47,9'a gerileyerek son beş ayın en düşük seviyesine indi. Şubat'ta 49,3 ile son 22 ayın zirvesini gören endeks, yeniden belirgin bir ivme kaybı gösterdi. Hem toplam yeni siparişlerde hem de ihracat siparişlerinde yavaşlama keskinleşirken, anket katılımcıları bu durumu Orta Doğu'daki savaşın yarattığı belirsizliğe bağladı. Girdi maliyetlerinde son 23 ayın, nihai ürün fiyatlarında ise son 25 ayın en hızlı artışı kaydedildi. Tedarikçi teslimat süreleri de Ağustos 2024'ten bu yana en belirgin uzamayı gösterdi. Maliyet baskısı artarken talep tarafının zayıflaması, imalat sektöründe marj daralması riskini gündeme getiriyor.
2️⃣ BDDK'nın Şubat verilerine göre Türk bankacılık sektörünün aktif büyüklüğü 48 trilyon 871 milyar liraya ulaşarak yıl sonuna göre %4,1 arttı. Sektörün en büyük aktif kalemi olan krediler %4,7 büyümeyle 24 trilyon 218 milyar liraya yükselirken, mevduat %3,9 artışla 28 trilyon 295 milyar liraya çıktı. Takibe dönüşüm oranı %2,59 seviyesinde gerçekleşti. Bu oran tarihsel ortalamaların altında kalmaya devam ediyor ancak izlenmesi gereken bir gösterge. Özkaynaklar %4,5 artışla 4 trilyon 343 milyar liraya ulaşırken, sektörün dönem net kârı 169,4 milyar lira, sermaye yeterliliği standart oranı ise %16,8 olarak kaydedildi. Kredi büyümesinin mevduat büyümesini aşması ve TCMB'nin zorunlu karşılık istisnalarını kaldırması, önümüzdeki dönemde bankaların fonlama maliyetlerini yukarı yönlü etkileyebilir.
3️⃣ Mart ayında binek otomobil ve hafif ticari araç pazarı yıllık %12,75 daralarak 101.997 adet olarak gerçekleşti. Binek otomobil satışları %13,04 gerileyerek 79.857 adete düşerken, hafif ticari araç pazarı %11,69 daralmayla 22.140 adette kaldı; Ocak-Mart döneminde toplam pazar yıllık %3,94 küçülerek 265.398 adete geriledi. Elektrikli araçların toplam satışlardaki payı ise Şubat'taki %17,8'den %18,2'ye yükselerek yapısal dönüşümün devam ettiğini gösterdi. Şirket bazında Tofaş, PSA markalarının katkısı ve Scudo modelinin hafif ticari segmentteki desteğiyle satışlarını yıllık %207,9 artırarak 29.014 adete taşıdı ve pazar payını %28,4'e çıkardı. Ford Otosan'ın satışları yıllık %18,3 azalarak 6.829 adete, Doğuş Otomotiv'in satışları ise %16,4 daralmayla 13.289 adete geriledi. Otomotiv bülteninde detaylara yer verdik.
4️⃣ Türk Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği verilerine göre şubat ayında altı ana ürün grubunda iç satışlar %10, ihracat %20 ve üretim %31 geriledi. Ocak ve şubata kümülatif olarak bakarsak iç satışlarda %14, ihracatta %19 ve üretimde %26 daralma yaşandı. Ürün bazında en sert düşüşler kurutucu iç satışlarında (%28), buzdolabı ihracatında (%31) ve çamaşır makinesi üretiminde (%34) kaydedildi. Soğuk haddelenmiş ve galvanizli yassı çelik ürünlerine yönelik anti-damping soruşturması da sektörün maliyet yapısı açısından yakından izleniyor. Hem iç talepteki zayıflık hem de ihracat performansındaki gerileme, beyaz eşya sektörünün yılın ilk yarısında baskı altında kalmaya devam edeceğine işaret ediyor.
5️⃣ Enerji cephesinde hafta, hem fiyat ayarlamaları hem de üretim tarafında yoğun geçti. Elektrik perakende satış fiyatlarında mesken aboneleri için %25, sanayi aboneleri için %5,8 artış uygulanırken, doğalgaz tarifelerinde konut tüketicileri için ortalama %25, sanayi için %18,61 ve elektrik üretim santralleri için %19,42 zam yapıldı. Konut tüketicilerinde kademeli fiyat uygulamasına geçilerek düşük tüketim kademesinde metreküp fiyatı 10,625 TL, yüksek tüketimde 18 TL olarak belirlendi. Üretim tarafında ise 2026'nın ilk çeyreği, yenilenebilir enerjinin belirgin şekilde öne çıktığı bir dönem oldu: normalin üzerinde yağışlar baraj doluluk oranlarını yüksek tutarken, Ege, Marmara ve Akdeniz'deki kuvvetli rüzgâr rejimleri kapasite faktörlerini yukarı taşıdı. Mart ayında yenilenebilir üretimdeki sıçrama spot elektrik fiyatlarını belirgin şekilde aşağı çekti. Ortalama piyasa takas fiyatı 2.201 TL/MWh seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %8, çeyreklik bazda %22 geriledi. Toplam elektrik üretimi yıllık bazda %1,9, çeyreklik bazda %5,0 daralma kaydetti. Hem enerji üreticileri çalışmamızda hem de enerji bültenimizde detayları görebilirsiniz.
6️⃣ İlaç fiyatlarının belirlenmesinde kullanılan referans euro kuru 29,11 TL'ye yükseltildi. Daha önce 26,87 TL olan referans kur, 12 Mart'taki ilk güncellemeden bu yana toplam %14,92 artmış oldu. Türkiye'de ilaç fiyatları referans euro kuru üzerinden hesaplandığı için bu kurdaki her güncelleme doğrudan eczane raflarına zam olarak yansıyor.
1️⃣ Pegasus Hava Yolları, hava sahasında artan güvenlik riskleri nedeniyle Orta Doğu'ya yönelik uçuş iptallerinin süresini uzattı. İran, Irak, Ürdün, Lübnan, Kuveyt, Bahreyn, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne yönelik uçuşlar gidiş 30 Nisan'a, dönüş 1 Mayıs'a kadar iptal edildi. Söz konusu tarihlerde bileti bulunan yolculara iptal, kesintisiz iade ile tarih ve sefer değişikliği hakları tanındı. İptallerin uzaması, Pegasus'un yüksek marjlı Orta Doğu hatlarındaki gelir kaybını derinleştirirken, şirketin kapasiteyi iç hat ve Avrupa'ya ne ölçüde yönlendirebildiği belirleyici olacak.
2️⃣ Türk Hava Yolları, Türkiye'nin en büyük biyodizel üreticisi DB Tarımsal Enerji'ye yaklaşık 42 milyon dolar yatırımla %40 ortak oluyor. Yatırımın amacı, sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) tedarik güvenliğini sağlamak. Yıllık 100.000 ton SAF kapasiteli tesisin 2029'da devreye girmesi hedeflenirken, uzun vadeli satış sözleşmesi de planlanıyor.
3️⃣ Ebebek, Mart 2026'da mağaza ziyaretçi sayısını yıllık %13,7 artışla 5,18 milyona taşıdı. Geçen yıl aynı dönemde bu rakam 4,56 milyon seviyesindeydi. İlk çeyrek toplamında mağaza trafiği 14,2 milyona ulaşarak bir önceki yılın 13,1 milyon seviyesinden %8,7 yukarıda gerçekleşti.
4️⃣ CW Enerji, bağlı ortaklığı CW Solar Cell bünyesindeki fotovoltaik güneş hücresi üretim kapasitesini 1,2 GW'dan 2,5 GW'a çıkarma kararı aldı. Kapasite artışı, şirketin ithal hücre bağımlılığını azaltma ve dikey entegrasyon stratejisinin bir parçası olarak konumlandırılıyor.
5️⃣ Maçkolik İnternet Hizmetleri, 2025 yılı kâr payı dağıtımına ilişkin yönetim kurulu teklifini Kamuyu Aydınlatma Platformu üzerinden paylaştı. Buna göre yatırımcılara toplam brüt 4,5 TL, net 3,825 TL temettü ödenmesi planlanıyor. Ödemeler iki taksit halinde gerçekleştirilecek. İlk taksit 3 Haziran 2026'da 2,295 TL, ikinci taksit 24 Eylül 2026'da 1,53 TL olarak ödenecek. Teklifin genel kurul onayına sunulacağı belirtildi.