Herkese iyi hafta sonları,
Fon krizinde bir ayı geride bırakırken tasfiye ve ödeme haberlerini izlediğimiz haftanın sonuna, MSCI’nin Türkiye hisselerine ilişkin kararı damga vurdu. Perşembe gecesi açıklanan kararın ardından cuma günü satışlar piyasanın geneline yayıldı. BIST 100 haftayı %4,44 kayıpla tamamlarken endeks dışındaki hisselerde düşüş %10,5’e ulaştı.
Veri gündemi de yoğundu. Türkiye’de kredi büyümesi yavaşlarken takip oranları yükseldi, konut fiyatlarındaki reel kayıp sürdü. ABD’de yüksek gelen enflasyona teknoloji yatırımlarının finansmanına ilişkin kaygılar eşlik etti. Brent petrolün yeniden 110 doları test etmesi ise enerji maliyetlerini gündemde tuttu. Önümüzdeki hafta içeride 22 Ekim’deki TCMB faiz kararını, fon ödemelerini ve üçüncü çeyrek bilanço dönemine ilişkin beklentileri takip edeceğiz.
Okuma süresi: 6 dakika 10 saniye
1️⃣ MSCI, Türkiye hisselerinde endeks incelemeleri ve şirket işlemleri kaynaklı bazı değişiklikleri yeni bir duyuruya kadar dondurdu. Karar kapsamında MSCI Türkiye Yatırım Yapılabilir Piyasa Endeksi’ne yeni hisse eklenmeyecek, hisseler daha büyük ölçekli endeks segmentlerine taşınmayacak. Yabancı yatırımcıların erişebildiği pay oranını yansıtan FIF katsayısındaki ve endeks hesabında kullanılan pay adedindeki artışlar da uygulanmayacak. Mevcut hisselerin topluca endekslerden çıkarılması söz konusu değil, ancak yeni eklemeler ve bu artışlar üzerinden oluşabilecek endeks kaynaklı talep sınırlanıyor.
Kuruluşun gerekçesinde bazı küçük şirketlerle bağlantılı fonlar üzerinden gerçekleşebilecek koordineli işlemler ve fiilî dolaşım verilerinin güvenilirliği bulunuyor. MSCI, atılan ilk adımların ardından pay sahipliğinin daha şeffaf açıklanmasını ve kuralların tutarlı uygulanmasını görmek istiyor. Haziran 2027 kararın otomatik olarak sona ereceği tarih değil. O tarihe kadar yeterli ilerleme görülmezse Türkiye’nin gelişen piyasa statüsünün değiştirilmesine ilişkin görüş toplama süreci dahil ek önlemler değerlendirilebilecek.
2️⃣ BIST 100, haftayı 11.721,72 puanda tamamladı. Bankacılık endeksinin haftalık kaybı %0,36 ile sınırlı kalırken BIST 100 dışındaki hisseleri izleyen endeks %10,5 geriledi. Fon krizinin hemen öncesindeki 15 Eylül kapanışından bu yana kayıp, BIST 100’de %15,6’ya, endeks dışında %41,8’e ulaştı. Cuma günü endeksin dolar bazındaki değeri de gün içinde yaklaşık 235 seviyesine inerek Haziran 2025’ten bu yana en düşük düzeyini gördü.
Hacimde haftanın son günü farklı bir tablo vardı. Pazartesi 81,5 milyar TL’ye kadar gerileyen BIST 100 işlem hacmi, cuma günü 116,2 milyar TL’ye çıktı ve perşembeyi yaklaşık %26 aştı. Buna rağmen haftalık günlük ortalama yaklaşık 93,8 milyar TL ile 16 Eylül’den itibaren ilk beş seansın 207 milyar TL’lik ortalamasının %55 altında kaldı. Cuma günü 100 hissenin 96’sının gerilemesi, satışın yaygınlığını gösteriyor.
3️⃣ Ödemelerde, 13 Ekim tarihli açıklamaya göre A1, Bulls ve Pardus fonlarındaki 43.643 yatırımcıya 6,4 milyar TL ödendi. Fonlara ilişkin teklif 14 Ekim’de Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi. Düzenleme, koşulları sağlayan hak sahiplerine 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme yapılabilmesini öngörüyor. Bu tutar herkese yapılacak sabit ödeme değil, net yatırım ve fon değerine ilişkin sınırlarla birlikte uygulanacak bir tavan.
Komisyonda gönüllü kazanç iadesinin hesabında emsal fon ve endeks yerine TÜFE ile Yİ-ÜFE değişimlerinin aritmetik ortalaması benimsendi. Komisyon kabulü henüz kanunun yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Mehmet Şimşek de cuma günü tasfiyenin tamamlanmasını öncelik olarak gösterdi ve koordineli fon işlemleri dahil sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek düzenlemeleri 2027 başına kadar tamamlamayı planladıklarını açıkladı.
SPK’nın cuma gecesi yayımlanan bülteninde Hedef Portföy’ün ilgili fonları için de yeni bir adım geldi. Kurul, 15 Ekim tarihli kararıyla, 17 Eylül’de tasfiyesine karar verilen bu fonlarda tasfiye işlemlerine başlanmasını kararlaştırdı. Süreç, A1 Capital, Bulls ve Pardus fonları için belirlenen esaslarla yürütülecek. Duyuruda yatırımcıya yapılacak ödemelerin tutarı veya takvimi açıklanmadı.
4️⃣ TCMB faiz kararı öncesinde beklentiler farklı yönlere hareket etti. Piyasa Katılımcıları Anketi’nde yıl sonu enflasyon beklentisi %29,61’den %29,63’e, 12 ay sonrası beklenti %23,70’ten %23,89’a yükseldi. Buna karşılık 24 ay sonrası beklenti %18,32’den %17,94’e geriledi. Yakın vadede katılık sürerken daha uzun vadede iyileşme var. Ankette ekim toplantısına ilişkin politika faizi beklentisi %36 ile mevcut seviyenin 100 baz puan altında bulunuyor.
Kur politikası da hafta boyunca tartışıldı. Bloomberg, kapalı yatırımcı toplantılarına katılan kaynaklara dayanarak TL’nin daha hızlı değer kaybına izin verildiğini yazdı. Kamuya açık sunumunda Karahan, fon çıkışlarının yerleşiklerin TL varlık tercihini kayda değer ölçüde zayıflatmadığını belirtti. Haftanın verilerinde de 9 Ekim itibarıyla brüt rezervler 4,2 milyar dolar artışla 171,6 milyar dolara yükselirken yabancılar 248,2 milyon dolarlık hisse sattı, repo hariç 451,1 milyon dolarlık devlet tahvili aldı. Kamu maliyesinde ise eylül bütçesi 532,2 milyar TL açık verdi. Faiz dışı açığın da 269,2 milyar TL olması, açığın yalnızca faiz giderlerinden kaynaklanmadığını gösteriyor.
5️⃣ ABD’de S&P 500 haftayı %1,9, Nasdaq %4,5 kayıpla tamamlarken Dow Jones %0,7 yükseldi. Teknoloji hisselerindeki satışta, yapay zekâ yatırımlarının büyüklüğü kadar bunların borçla nasıl finanse edildiği ve ne zaman nakit üreteceği sorgulandı. TSMC’nin üçüncü çeyrekte 46,7 milyar dolar gelir açıklaması ve son çeyrek için 52,3–54,3 milyar dolar öngörmesi, çip talebinin güçlü kaldığını gösteriyor. Buna rağmen yatırımı yapan şirketlerin finansmanına ilişkin kaygılar hisseleri baskılayabiliyor.
Enflasyon verileri de Fed’e rahat hareket alanı açmadı. Eylülde TÜFE aylık %0,6, yıllık %3,7 arttı. Çekirdek aylık artış %0,3 oldu. ÜFE’de aylık artış %1,3’e, yıllık artış %6,3’e ulaştı. Warsh cuma günkü konuşmasında faiz kararına ilişkin açık bir yönlendirme yapmadı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi ise önceki haftanın %5,24 seviyesinden cuma akşamı yaklaşık %5,09’a geriledi. Hisse satışlarıyla birlikte gelen bu düşüşte güvenli varlık talebi de etkili.
Dolar endeksi de dört haftalık yükselişin ardından cuma işlemlerinde haftalık kayba yöneldi. Banka bilançolarında ise sonuçlar ayrıştı. Morgan Stanley’nin hisse başına kârı 3,03 dolarla beklentiyi aşarken JPMorgan’ın düzeltilmiş hisse başına kârı 5,75 dolarla tahminlerin altında kaldı.
6️⃣ Brent petrolün aralık kontratı haftalık %4,9 artışla 109,86 dolardan kapandı, cuma günü 110 doları test etti. ABD’de ticari ham petrol stoklarının 9 Ekim haftasında 8,6 milyon varil azalması ve Orta Doğu’daki saldırı haberleri arz kaygılarını artırdı. Yanbu’ya yönelik saldırı girişimleri, Hürmüz’ü baypas eden güzergâhların güvenliğini de gündeme taşıdı. Boru hattında hasar veya petrol akışında kesinti olduğu ise doğrulanmış gelişmeler değil.
Uluslararası Enerji Ajansı, mart ayında kararlaştırılan stok salımının kalan yaklaşık 100 milyon varillik bölümünü hızlandıracak. Bunun içinde 20 milyon varilin üzerinde dizel bulunuyor. ABD de cuma günü stratejik rezervden 17 milyon varile kadar ham petrolün takas yoluyla verilmesi için teklif çağrısı yaptı. Bu adımlar arzı destekleyebilir, ancak rafineri ve taşıma sorunlarının çözülmesi ayrıca gerekiyor. Türkiye açısından ham petrolün yanında motorin fiyatları ve navlun maliyetleri de enflasyona yansıyabilecek baskı unsurları.
1️⃣ Bankacılıkta mevduat maliyetiyle kredi kalitesi farklı yönlerde ilerliyor. TCMB verilerinden aktarılan 1–3 ay vadeli TL mevduatın ortalama basit faizi 9 Ekim haftasında %36,4’e geriledi. Fonlardan çıkan paranın bir bölümünün mevduatta değerlendirilmesi, bankaların fonlama tarafını destekleyebilir. Ancak kredi tarafında büyüme yavaşlıyor. Tüketici kredilerinin 13 haftalık, yıllıklandırılmış ve kur etkisinden arındırılmış büyüme hızı %14,5’e indi.
BDDK verilerine dayanan hesaplarda ihtiyaç kredilerinin takip oranı %6,83’e, KOBİ kredilerinin takip oranı %4,2’ye ulaştı. Genel ticari kredilerde oran %2,5 seviyesinde. Bankaların mevduat maliyetindeki rahatlamasına karşılık, borçluların ödeme gücündeki zayıflık karşılık giderlerini artırabilir. Fon krizinin yarattığı nakde erişim sorunları bu açıdan izlenmeli, ancak takip oranlarındaki artışın ne kadarının doğrudan bu süreçten kaynaklandığını mevcut verilerle ayıramıyoruz.
2️⃣ Konutta fiyat ve satış verileri birlikte zayıf bir görünüm verdi. TCMB’ye göre eylülde konut fiyatları aylık %1,2, yıllık %22,3 arttı. Enflasyondan arındırıldığında ise yıllık %5,7 geriledi. Yani TL cinsinden fiyat artışı sürse de konutun reel değeri düşmeye devam ediyor. Aynı ay toplam satışlar yıllık %9,3 azalarak 142.390’a indi. İlk el satışlar %3,9 artarken ikinci elde %15,3 düşüş yaşandı. İpotekli satışların %5,1 yükselmesine rağmen toplamın daralması, krediyle alımlardaki toparlanmanın henüz piyasanın bütününe yayılmadığını gösteriyor.
3️⃣ Havacılıkta yolcu artışı sürüyor, ancak dış hatlardaki büyüme daha sınırlı. Türkiye genelinde eylül yolcu sayısı yıllık %3,5 artarak 25,6 milyona ulaştı. İç hatlarda %5,9, dış hatlarda %2 büyüme görüldü. Yaz sezonunu kapsayan haziran–eylül döneminde Antalya’nın dış hat yolcusu %4,5, Dalaman’ın %10 geriledi. Bu ayrışmaya yükselen yakıt maliyeti eşlik ediyor. ABD Körfez Kıyısı jet yakıtının eylül ortalaması yıllık yaklaşık %110 arttı. Havayollarında yolcu sayısı kadar bilet gelirinin yakıt maliyetini ne ölçüde karşılayabildiği de bilanço döneminin önemli başlıklarından olacak.
1️⃣ Sabancı Holding, azami 7 milyar TL bütçeli yeni pay geri alım programı başlattı. Üç yıla kadar sürecek programda en fazla 42 milyon TL nominal değerli pay alınabilecek ve alınan paylar program boyunca satılmayacak. İlk gün 290 bin adet pay, ortalama 85,82 TL’den geri alındı. Böylece program fiilî alımla başladı. Piyasaya sağlanacak desteğin büyüklüğünü ayrılan toplam bütçeden çok, önümüzdeki dönemde gerçekleşecek alımlar belirleyecek.
2️⃣ Türk Hava Yolları, CFM International ile 295 adede kadar Boeing 737 MAX uçağını kapsayan motor tedariki, bakım hizmetleri ve motor bakım merkezi kurulması için mutabakat zaptı imzaladı. Kapsamın 150 uçağı daha önce açıklanan 100 kesin ve 50 opsiyonlu siparişten, kalanı mevcut ve kiralanacak uçaklardan oluşuyor. THY Teknik bünyesinde kurulacak merkezle bakım maliyetlerinin daha öngörülebilir yönetilmesi ve diğer havayollarına da hizmet verilmesi hedefleniyor.
3️⃣ Türkiye Sigorta Genel Müdürü Taha Çakmak, 15 Ekim itibarıyla görevinden istifa etti. Şirketin açıklamasında ayrılığın gerekçesi paylaşılmadı ve genel müdürlük görevine henüz atama yapılmadığı belirtildi. Yönetimdeki değişikliğin ardından yeni atamaya ilişkin açıklama izlenecek.
4️⃣ Hektaş’ın OYAK’a tahsisli sermaye artırımı sonrasında OYAK’ın payı %46,87’den %50,95’e yükseldi. Yaklaşık 702,1 milyon TL nominal artışla şirket sermayesi 9,13 milyar TL’ye çıktı. İşlem, daha önce ödenmiş 2,38 milyar TL sermaye avansına karşılık geldiği için yeni nakit girişi yaratmıyor. Zorunlu pay alım teklifi yükümlülüğü doğmadığı yönündeki değerlendirme ise açıklamada OYAK’ın görüşü olarak yer aldı.