1 Temmuz Çarşamba gününden herkese günaydın, Fintables Bülten'e hoş geldiniz.
☑ BIST 100 salı gününü yüzde 0,43 kayıpla 14.122 puandan kapatarak düşüşünü beşinci güne taşıdı. Buna rağmen işlem hacmi çeyrek sonu ve endeks değişikliği öncesi pozisyon ayarlamalarıyla 188 milyar liraya sıçradı. Endeksi teknoloji aşağı çekerken bankalar, holding ve madencilik artıda kapandı.
☑ Dün açıklanan TÜİK verileri talep tarafının soğuduğunu teyit etti. Mayısta dış ticaret açığı 9 ayın en düşüğüne indi ancak daralma ihracat atağından değil ithalattaki sert düşüşten geldi. İşsizlik yüzde 8,2'de yatay kaldı.
☑ Jeopolitik cephede tankerler Körfez'e dönmeye başladı. Hürmüz'den geçişlerin artması Brent'e eklenen savaş primini geri sökerken, birçok geminin tanımlama sinyalini kapatması riskin tümüyle bitmediğini gösteriyor.
☑ Küresel teknolojide para giren alan değişiyor. Magnificent Seven haziranda 2,2 trilyon dolar kaybederken çip tarafı rekor kırdı.
Okuma süresi: 4 dakika 33 saniye
1️⃣ İSO haziran imalat PMI bugün saat 10.00’da açıklanacak. Endeks mayısta 49,8 ile son 14 ayın en yüksek seviyesine çıksa da, büyüme ile daralmayı ayıran 50 eşiğinin altında kalmıştı.
2️⃣ İstanbul Ticaret Odası (İTO) bugün saat 12.00’de İstanbul enflasyonunu açıklayacak. Veri, cuma günü yayımlanacak haziran TÜFE’si öncesinde fiyat eğilimine ilişkin en önemli öncü göstergelerden biri olacak.
3️⃣ Borsa İstanbul’da endeks değişiklikleri bugün yürürlüğe giriyor. BIST 100’e Odine Teknoloji, Işıklar Enerji ve Esenboğa Elektrik dahil olurken; Anadolu Grubu Holding, TAB Gıda ve Tureks Turizm endeksten çıkacak.
4️⃣ Halka arz takvimi yoğunluğunu koruyor. Golda Gıda’da talep toplama bugün başlarken 2 Temmuz’da sona erecek. İsvea Seramik’te ise talep toplama süreci bugün başlayacak ve 3 Temmuz’a kadar devam edecek.
BIST 100 salı gününü yüzde 0,43 kayıpla 14.122 puandan kapatarak düşüşünü beşinci güne taşıdı. Buna karşın işlem hacmi 188 milyar liraya yükseldi. Hacimdeki artışta çeyrek sonu pozisyon ayarlamaları ile bugün yürürlüğe giren endeks değişiklikleri öncesinde yapılan portföy düzenlemeleri etkili oldu. Günün en zayıf performansı teknoloji endeksinden geldi. Teknoloji endeksi yüzde 2,25, iletişim yüzde 1,96 gerilerken, bankacılık yüzde 0,14, holding yüzde 0,97, kimya yüzde 1,72 ve madencilik yüzde 1,46 yükseldi. Finansal kiralama ve faktoring ise yüzde 1,95 ile günün en güçlü sektörü oldu.
Endeks genelinde sert bir satıştan çok sektör bazlı bir ayrışma yaşandı. Teknoloji hisseleri baskı altında kalırken bankalar ve holdingler günü artıda tamamladı. Açığa satışın yeniden başlamasının ardından beklenen yaygın satış baskısının şimdilik oluşmadığını gösteriyor. Bugün küresel görünüm açılış öncesinde daha destekleyici. Özellikle kıymetli madenlerde pozitif bir seyir var. ABD borsalarının güçlü çeyrek kapanışı ve Çin’de beklentilerin üzerinde gelen imalat PMI verisi risk iştahını desteklerken, yurt içinde gözler saat 10.00’da açıklanacak haziran imalat PMI verisinde olacak. Günün ilerleyen saatlerinde dünya genelinde açıklanacak PMI verileri, büyük merkez bankası başkanlarının konuşmaları ve ABD ADP özel sektör istihdam verisi de piyasaların odağında yer alacak.
Hürmüz Boğazı’nda risk tamamen ortadan kalkmasa da deniz taşımacılığı tarafında normalleşme işaretleri güçleniyor. İran’ın geçen haftaki saldırılarının ardından birçok tanker bölgeden uzak durmuştu. Ancak Kpler verilerine göre pazartesi günü boğazdan iki yönde 24 emtia gemisi geçti. Salı günü de toplam yaklaşık 11 milyon varil taşıma kapasitesine sahip altı büyük tanker Körfez’e giriş yaptı. Güney Koreli Sinokor’un dört VLCC’si ile Suudi devlet şirketi Bahri’nin yeni sevkiyatları, üreticilerin ihracat operasyonlarını yeniden hızlandırdığını gösteriyor.
Bu gelişmeler, deniz yoluyla taşınan küresel petrolün yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz’de en kötü senaryonun şimdilik geride kaldığı algısını güçlendiriyor ve Brent petrol üzerindeki savaş risk primini azaltıyor. Buna rağmen güvenlik endişesi tamamen sona ermiş değil. Bloomberg’e göre birçok tanker hala otomatik tanımlama sistemini (AIS) kapatarak boğazdan geçiyor. Ateşkes ve müzakere süreci kırılganlığını korurken, piyasa artık krizin tamamen sona ermesini değil, ihracatın sürdürülebilir biçimde normalleşmesini fiyatlıyor. Morgan Stanley de bu görünümle Brent için üçüncü ve dördüncü çeyrek ortalama fiyat beklentisini ikinci kez 75 dolara indirdi. Önümüzdeki günlerde Hürmüz’den geçen tanker sayısı, petrol piyasasının en kritik öncü göstergelerinden biri olmaya devam edecek.
Wall Street’te yapay zekâ hikâyesinde akıllı para zincirin farklı bir alanına göz kırpıyor. Magnificent Seven olarak anılan yedi dev şirket yalnızca haziranda yaklaşık 2,2 trilyon dolar piyasa değeri kaybetti ve son bir yılın en zayıf ayını geçirdi. Yatırımcılar artık “Yapay zekâya ne kadar harcıyorlar?” sorusundan çok, “Bu yatırımlar ne zaman kâra dönüşecek?” sorusuna odaklanıyor. Meta, Microsoft, Amazon ve Alphabet’in veri merkezleri ile altyapıya ayırdığı devasa sermaye, kısa vadede nakit akışını ve marjları baskılıyor.
Buna karşılık yapay zekâ altyapısını sağlayan şirketler güçlü kalmayı sürdürüyor. Veri merkezi yatırımları devam ettikçe çip, bellek, yarı iletken ekipmanları, soğutma ve bağlantı altyapısı üreten şirketlerin gelir görünümü daha öngörülebilir kabul ediliyor. Philadelphia Yarı İletken Endeksi ilk yarıda dot-com döneminden bu yana en güçlü performanslarından birini sergilerken, Micron, TSMC ve ASML gibi şirketler yatırımcı ilgisini korudu. Piyasada yapay zekâ zinciri içinde sermayenin uygulama katmanından altyapı katmanına doğru yeniden dağıldığı bir rotasyon yaşanıyor.
🏛️ TCMB zorunlu karşılık sistemini sadeleştirdi. Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle, 2023’te döviz mevduatı için getirilen yüzde 2,5 oranındaki TL cinsi ilave zorunlu karşılık uygulaması kaldırıldı. Buna karşılık döviz mevduatının kendi zorunlu karşılık oranları artırıldı. Vadesiz ve 1 aya kadar vadeli hesaplarda oran yüzde 30’dan yüzde 32’ye, daha uzun vadelerde yüzde 26’dan yüzde 28’e yükseltildi. Yeni oranlar 17 Temmuz’dan itibaren uygulanacak.
🏦 HSBC Türkiye için yeni alıcı iddiası gündeme geldi. Bloomberg’in haberine göre Emirates NBD, HSBC’nin Türkiye operasyonunu satın almak için görüşmeler yürütüyor. Sürecin erken aşamada olduğu belirtilirken taraflardan resmi doğrulama gelmedi. Emirates NBD’nin 2019’da DenizBank’ı satın almasının ardından olası bir birleşme, şube ağı ve kurumsal bankacılıkta ölçek yaratabilir. HSBC ise son on yılda Türkiye’deki faaliyetlerini önemli ölçüde küçülttü.
📊 Makro veriler iç talepteki yavaşlamayı teyit etti. Mayısta dış ticaret açığı yıllık yüzde 15,6 azalarak 5,61 milyar dolarla son dokuz ayın en düşük seviyesine indi. Ancak iyileşme ihracattan değil, ithalattaki daha sert düşüşten kaynaklandı. Aynı dönemde işsizlik yüzde 8,2’de yatay kalırken genç işsizlik ve atıl işgücü yükseldi. M3 para arzı ile hanehalkı kredi büyümesindeki yavaşlama da talepteki soğumayı destekliyor.
🥇 Altın sert satışın ardından dengelenmeye çalışıyor. Ons altın salı günü 4.020 dolar civarında tutunurken gümüş yaklaşık yüzde 2 yükseldi. Buna rağmen haziran ayı altın için Ekim 2008’den bu yana en sert aylık düşüş olarak kayda geçti. Güçlü dolar ve yüksek ABD reel faizleri değerli metaller üzerindeki baskıyı sürdürürken, gram altın kurdaki yükseliş sayesinde ons altına göre daha sınırlı geriledi.
🏥 Sağlıkta katılım payları yükseldi. Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle muayene katılım payları birçok sağlık kuruluşunda artırıldı. En dikkat çekici değişiklik ise aynı uzmanlık dalında 10 gün içinde farklı sağlık kuruluşuna başvurulması halinde alınan ek ücretin 5 liradan 30 liraya çıkarılması oldu. Aile hekimi sevkiyle başvurularda yüzde 50 indirim korunurken, düzenleme hastaları birinci basamak sağlık hizmetlerine yönlendirmeyi amaçlıyor. Özel hastaneler açısından ise katılım payı doğrudan gelir yaratmasa da kamu ile özel arasındaki cepten maliyet farkının azalması talep tarafında destek sağlayabilir.