27 Temmuz Pazartesi gününden herkese iyi haftalar, Fintables Bülten’e hoş geldiniz.
☑ Haftaya petrolde sert geri çekilme ile başlıyoruz. Brent bu sabah 88 doların altına gerileyerek cuma kapanışına göre yüzde 5’in üzerinde düştü. Hafta sonu ABD ile İran’ın karşılıklı saldırılara ara vermesi ve Umman aracılığıyla yürüyen Hürmüz görüşmelerinde ilerleme sinyali verilmesi, jeopolitik risk primini şimdilik azalttı.
☑ Petrolün geri çekilmesi globalde fiyatlamaları rahatlattı. ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,71’den yüzde 4,63’e gerilerken S&P 500 vadelileri yükselişte. Petrol kaynaklı enflasyon endişesi zayıflasa da ons altın yüzde 1 artışla 4.092 dolara yükseldi. Güvenli liman talebi ve faiz beklentileri altını desteklemeye devam ediyor.
☑ Deutsche Bank hafta sonunda Türkiye tahminlerini güncelledi. Kurum yıl sonu enflasyon beklentisini yüzde 28,5’ten yüzde 30’a, politika faizi beklentisini ise yüzde 35’ten yüzde 36’ya çıkardı. Hesaplamalarına göre petrol fiyatı ve akaryakıttaki vergi düzenlemeleri enflasyon görünümüne yaklaşık 1,5 puan ekliyor. Petrol fiyatlarındaki geri çekilme kalıcı olursa bu tahminlerin yeniden aşağı yönlü revize edilmesi gündeme gelebilir.
☑ Bu hafta içeride veri takvimi sakin ama gündem yoğun. Yarın Akbank ile banka bilanço sezonu başlıyor. Çarşamba akşamı Fed faiz kararını açıklayacak. Vadeli piyasalar geçen hafta faiz artırımı ihtimalini zaman zaman yüzde 40’a kadar fiyatlarken, ekonomistlerin büyük bölümü faizin sabit kalmasını bekliyor. Haftanın son önemli verisi ise cuma günü açıklanacak haziran dış ticaret istatistikleri olacak.
Okuma süresi: 4 dakika 42 saniye
1️⃣ TÜİK saat 10.00’da temmuz ayı hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörü güven endekslerini açıklayacak. Haziranda üç endeks de yükselmişti. TCMB’nin karar metninde öne çıkan “iç talepte belirgin yavaşlama” mesajının sektör tarafındaki ilk yansımalarını bu veride göreceğiz.
2️⃣ Borsa açılışında dikkat edilecek yer petrolün yön değiştirmesinin sektör kompozisyonuna yansıması olacak. Geçen hafta rafineri ve petrokimya pozitif tepki vermiş, bankacılık ile havacılık negatif ayrışmıştı.
3️⃣ Global tarafta gözler ABD’de. Büyük teknoloji şirketlerinin bilançoları bu hafta açıklanırken, çarşamba akşamı gelecek Fed kararıyla aynı takvime denk geliyor. Hem şirket sonuçları hem de Fed’in mesajları küresel risk iştahının yönünü belirleyecek.
Hafta sonunun en önemli gelişmesi Orta Doğu’dan geldi. ABD ile İran iki gün üst üste karşılıklı saldırıları durdurdu. Aynı anda Umman aracılığıyla Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerinin güvenli şekilde sürdürülmesine yönelik görüşmelerin ilerlediği açıklandı. Masadaki formül, geçişi İran’ın kontrolünde bırakırken kısıtlamaları azaltmayı hedefliyor. Piyasa ilk tepkiyi petrol tarafında verdi. Geçen hafta 102 doları gören Brent bu sabah 88 doların altına geriledi.
Petroldeki hareket Türkiye açısından da kritik. Deutsche Bank hafta sonunda yıl sonu enflasyon beklentisini yüzde 28,5’ten yüzde 30’a, politika faizi beklentisini ise yüzde 35’ten yüzde 36’ya yükseltti. Kuruma göre petrol fiyatındaki yükseliş ve akaryakıttaki vergi düzenlemeleri enflasyon görünümüne yaklaşık 1,5 puan ekliyor. Bu sabah petroldeki sert geri çekilme bu risklerin bir bölümünü hafifletiyor. Ancak petrol yeniden düşüş trendine girmediği sürece TCMB’nin hareket alanı sınırlı kalmaya devam edecek.
İki hafta önce piyasa faiz indirimini konuşuyordu. Haziran enflasyonu beklentilerin altında kalmış, enerji fiyatları sakinleşmişti. Sonra tablo değişti. Orta Doğu’da yükselen tansiyon Brent’i kısa süreliğine 100 doların üzerine taşıdı. Trump’ın yeni gümrük tarifeleri ithalat maliyetlerini yeniden gündeme getirdi. Yapay zekâ yatırımları ise ABD ekonomisindeki talebi güçlü tutmaya devam etti. Bu üç başlık bir araya gelince enflasyon endişesi geri döndü. İlk tepki tahvil piyasasında görüldü. ABD 10 yıllık tahvil faizi geçen hafta yüzde 4,71 ile Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Bu sabah yüzde 4,63’e gerilese de 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5’in üzerinde kalmaya devam ediyor. Petrol tarafındaki rahatlamaya rağmen piyasa uzun vadeli enflasyon riskini tamamen geride bırakmış değil.
Haftanın en dikkat çekici noktası ise piyasa ile ekonomistlerin ayrışması. Vadeli işlemler geçen hafta Fed’in bu toplantıda faiz artırma ihtimalini zaman zaman yüzde 40’a kadar fiyatladı. Bloomberg anketindeki ekonomistlerin ise neredeyse tamamı faizin sabit kalmasını bekliyor. Fed üyeleri de aynı noktada buluşmuyor. Bir grup enflasyon riskinin yüksek olduğunu savunurken, diğer grup son verilerin biraz daha sabır gerektirdiğini düşünüyor. Kevin Warsh da piyasaya güçlü bir yönlendirme vermediği için yatırımcılar tek bir senaryo yerine farklı olasılıkları aynı anda fiyatlıyor. Bu nedenle çarşamba akşamı yalnızca faiz kararı değil, karar metni ve 21.30’da başlayacak basın toplantısı daha önemli olacak. Piyasa faiz artırımı ya da indirimi aramıyor. Asıl görmek istediği, Fed’in enflasyon riskini bugün nasıl okuduğu.
Yurt içinde haftanın ağırlığı perşembe ve cuma gününe toplanıyor. Bugünkü güven endekslerinin ardından perşembe sabahı haziran işgücü istatistikleri açıklanacak. Burada manşet işsizlik oranından çok atıl işgücü oranını izleyeceğiz. Son veride oran yüzde 31’e yükselmişti ve iç talepteki yavaşlamanın iş gücü piyasasına ne ölçüde yansıdığına dair önemli bir gösterge olacak. Aynı gün temmuz ekonomik güven endeksi ile TCMB’nin haftalık rezerv ve yabancı yatırımcı verileri de açıklanacak. Swap hariç net rezerv geçen hafta yeniden 40 milyar doların altına gerilemişti. Petrol fiyatlarındaki oynaklığın ardından rezervlerin seyri yakından izlenecek.
Haftanın son önemli verisi ise cuma günü gelecek haziran dış ticaret istatistikleri. Ticaret Bakanlığı’nın öncü verileri dış ticaret açığının mayıstaki 5,6 milyar dolardan 10,4 milyar dolara yükseldiğine işaret ediyor. Enerji fiyatlarındaki artışın dış dengeye ilk etkisini bu veride göreceğiz. Global tarafta odak noktası çarşamba akşamı Fed olacak. Kararın ardından perşembe günü ABD ikinci çeyrek büyümesinin öncü verisi açıklanacak. Cuma günü ise Euro Bölgesi’nin temmuz enflasyonu izlenecek. Petrol fiyatlarının yeniden yükseldiği bir dönemde gelecek bu veri, Avrupa Merkez Bankası’nın eylül toplantısına yönelik beklentileri şekillendirebilir.
🛢️ Petrolde tansiyon düştü ama risk bitmedi. Brent bu sabah 88 doların altına inse de arz tarafındaki sorunlar masada kalmaya devam ediyor. Rusya benzin ihracatı yasağını uzattı, Ukrayna enerji altyapısını hedef almayı sürdürüyor, Irak ile Suriye yeni bir petrol koridoru üzerinde çalışıyor. Goldman Sachs da son çeyrek için 80 dolar tahminini korurken, 120 dolar senaryosunu yalnızca uzun süreli arz kesintisine bağlıyor. Piyasa artık her jeopolitik haberi kalıcı bir şok olarak fiyatlamıyor.
💼 Bilanço sezonu bankalarla hızlanıyor. Akbank yarın ikinci çeyrek sonuçlarını açıklayacak. Aracı kurum beklentileri sektör genelinde çeyreklik bazda yüzde 25-29 kâr daralmasına işaret ediyor. Daralan kredi-mevduat makası ve artan karşılıklar ana nedenler. Bankacılık endeksi 22 Haziran zirvesinden bu yana yaklaşık yüzde 18 geriledi. Petroldeki düşüş kalıcı olursa ilk tepki vermesi beklenen sektörlerden biri bankalar olabilir.
🇺🇸 ABD'nin cuma günü yürürlüğe giren yeni gümrük vergisine tepkiler büyüyor. Avustralya Başbakanı Albanese konuyu doğrudan Trump'a taşıyacağını açıkladı. Japonya kararı üzücü bulduğunu, Singapur ise uygulamanın ekonomik bir temeli olmadığını söylemişti. Türkiye, %12,5'lik üst dilimde yer alıyor ve Kanada, Meksika, Hindistan gibi ülkeler %10 diliminde kalıyor. Vergi mevcut gümrük oranının yerine geçmiyor, üstüne ekleniyor. İhracatçı açısından mesele oranın kendisinden çok 2,5 puanlık rekabet farkı olacak.
⚡ Fransa ve İspanya’daki orman yangınları nedeniyle 250 binden fazla kişi tahliye edildi. Sıcak hava dalgası elektrik şebekelerini zorluyor. Süreç, veri merkezi talebiyle birleşince Avrupa’da elektrik fiyatları ülkeler arasında belirgin biçimde ayrışmaya başlıyor. Kalshi, bakır üzerine yeni bir sözleşme türü hazırlıyor ve gerekçe olarak veri merkezi yatırımlarının bakır talebini artırmasını gösteriyor. Yapay zekâ teması artık yalnız teknoloji hisselerinde değil, enerji ve emtia fiyatlamasında da hissediliyor.