Çözüm beklentisi fiyatlanıyor

1 Nisan Çarşamba gününden herkese günaydın, Fintables Bülten'e hoş geldiniz.

☑ BIST 100 endeksi, küresel risk iştahının artışına paralel %1,30 yükselişle 12.791 puandan kapandı. Brent petrol %5,5 düşüşle varil başına 102,12 dolara geriledi.

☑ Trump'ın saldırıları sonlandırmaya istekli olduğuna dair açıklamaları ve İran tarafından gelen diplomasi sinyalleri, piyasalarda çözüm beklentisini güçlendirdi.

☑ Hükümet ihracatçı firmalar için kurumlar vergisini düşürmeyi değerlendirirken, Türkiye'nin şubat dış ticaret açığı yıllık bazda %15,9 artışla 9 milyar dolara yükseldi.

☑ TCMB Başkanı Karahan, döviz likiditesini desteklemek için altın kaynaklı işlemlerin doğal bir tercih olduğunu belirterek dezenflasyon sürecinde gerekli sıkılığı sağlamakta kararlı olduklarını vurguladı.

Okuma süresi: 3 dakika 32 saniye

Ajanda

1️⃣ İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik başlattığı saldırılar ile İran'ın misillemesine ilişkin gelişmeler takip ediliyor.

2️⃣ ABD Başkanı Trump, İran savaşı hakkında ulusa sesleniş konuşması yapacak. Konuşmada savaşa dair söylemleri kritik olacak.

3️⃣ İstanbul Sanayi Odası İmalat ve Sektörel PMI verileri bekleniyor.

Borsa İstanbul

BIST 100 endeksi, küresel piyasalardaki risk iştahının artışına paralel günü %1,30 yükselişle 12.791 puandan tamamladı. Genele yayılan alımlarla birlikte işlem hacmi 148,8 milyar TL'ye ulaştı. Sektörler tarafında petrol kimya plastik endeksi %3,08'lik artışla günün en güçlü performansını sergilerken, gıda perakendeciliği %2,95 ve ulaştırma %1,85 ile onu takip etti. Teknoloji endeksi ise %0,06'lık sınırlı hareketiyle yataya yakın seyretti.

Küresel tarafta Trump'ın İran'a yönelik saldırıları sonlandırmaya istekli olduğuna dair açıklamaları, risk algısını belirgin biçimde iyileştirdi. Brent petrol %5,5 düşüşle varil başına 102,12 dolara gerilerken, altının ons fiyatı güvenli liman talebinin sürmesiyle %3,5 artışla 4.667 dolara yükseldi. Döviz tarafında dolar/TL 44,45 seviyesinde yatay seyrederken, euro/TL 51,36'ya yükseldi. Bugün yurt içinde İSO Türkiye İmalat PMI, yurt dışında ABD ADP istihdam verisi ve ISM İmalat PMI takip edilecekken, cuma günü açıklanacak mart ayı TÜFE verisi haftanın en kritik verisi olacak.

Savaş

Trump'ın İran savaşından 2-3 hafta içinde çıkış öngördüğünü belirtmesi ve bugün beklenen ulusa sesleniş konuşması, kısa vadeli çözüm beklentisini güçlendirdi. Ancak İran tarafından çelişkili sinyaller geliyor. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, AB Konseyi Başkanı Costa ile yaptığı görüşmede saldırıların tekrarlanmaması güvencesi verilmesi halinde savaşı bitirmeye hazır olduklarını ifade ederken, sahadaki gelişmeler bu pencereyi kırılgan tutuyor. Katar açıklarında bir tankere yönelik saldırı ve Kızıldeniz'de Husiler kaynaklı tehdit algısı, enerji arzına yönelik riskin sürdüğüne işaret ediyor.

Piyasa fiyatlaması ise ağırlıklı olarak savaşın kontrol altında kalabileceği senaryoya odaklanmış durumda. S&P 500 %2,9, Nikkei yaklaşık %4,5, Kospi ise %7'nin üzerinde artış kaydederken, özellikle yarı iletken ve teknoloji hisselerindeki alımlar büyüme beklentilerinin tamamen bozulmadığını gösterdi. Brent petrol yaklaşık 105 dolar seviyesinde dengelenirken, kısa vadeli geri çekilmeye rağmen risk primi tamamen ortadan kalkmış değil. Tanker piyasasında kapasitenin kritik seviyelere gerilemesi ise arz zincirinde tıkanma riskini artırarak orta vadede kalıcı bir enerji şoku ihtimalini canlı tutuyor.

Atıştırmalıklar

💼 Bloomberg'e bilgi veren kaynaklara göre hükümet, ihracatçı firmalar için %20 olan kurumlar vergisini düşürmeyi değerlendiriyor. Yeni oranın ne olacağı henüz netleşmedi. 2025 yılında yaklaşık 275 milyar dolara ulaşan ihracat, GSYİH'nin %17'sine karşılık geliyor. İran savaşının ihracatçıları derinden etkilediğini belirten Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, hammadde maliyetlerinde %20'ye varan artış ve lojistikte ciddi dalgalanmalar yaşandığını söyledi. Körfez ülkelerine yapılan yıllık 30 milyar dolarlık ihracatın son bir ayda %40 düştüğünü vurgulayan Gültepe, TCMB'nin sağladığı %3'lük döviz dönüşüm desteğinin 30 Nisan'da sona erdiğini hatırlatarak oranın en az %8'e çıkarılması gerektiğini ifade etti.

🏦 TCMB Başkanı Fatih Karahan, döviz likiditesinin desteklenmesi gereken dönemlerde altın kaynaklı işlemlerin kullanılmasının doğal bir tercih olduğunu belirterek, işlemlerin önemli bir kısmının vadeli altın-döviz takası niteliğinde olduğunu ve vadesi geldiğinde altınların rezervlere geri döneceğini ifade etti. Bankaların Merkez Bankası ile swap işlemlerine yeniden yönelmesinin sistemde döviz likiditesi sıkıntısı olmadığını gösterdiğini vurgulayan Karahan, savaşla birlikte üst banttan fonlamaya geçtiklerini, yurt içi yerleşiklerle TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başladıklarını ve tahvil alımlarını öne çektiklerini açıkladı. Karahan, dezenflasyon sürecinin devamı için gerekli sıkılığı sağlamakta kararlı olduklarını yineledi.

📊 BDDK'nın Şubat verilerine göre Türk bankacılık sektörünün aktif büyüklüğü 48 trilyon 871 milyar liraya ulaşarak yıl sonuna göre %4,1 arttı. Sektörün en büyük aktif kalemi olan krediler %4,7 büyümeyle 24 trilyon 218 milyar liraya yükselirken, mevduat %3,9 artışla 28 trilyon 295 milyar liraya çıktı. Takibe dönüşüm oranı %2,59 seviyesinde gerçekleşti. Öz kaynaklar %4,5 artışla 4 trilyon 343 milyar liraya ulaşırken, sektörün dönem net kârı 169,4 milyar lira, sermaye yeterliliği standart oranı ise %16,8 olarak kaydedildi.

🌍 TÜİK ve Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye'nin şubat ihracatı yıllık bazda %1,5 artışla 21 milyar dolar, ithalatı ise %5,5 artışla 30,1 milyar dolar oldu. Dış ticaret açığı %15,9 büyüyerek 9 milyar dolara çıkarken, ihracatın ithalatı karşılama oranı %72,7'den %70'e geriledi. Ocak-şubat döneminde açık %13,8 artışla 17,4 milyar dolara yükseldi. Enerji ve altın hariç ihracat %4,4 artarken, aynı bazda ithalat %12,8 büyüdü. İthalattaki büyümenin ihracatı belirgin biçimde aşması, cari denge üzerindeki baskının sürdüğüne işaret ediyor.

📉 ABD Çalışma Bakanlığı'nın açıkladığı JOLTS verilerine göre Şubat'ta açık iş sayısı 6,8 milyona gerileyerek Bloomberg beklentisinin (6,89 milyon) altında kaldı. Ocak verisi yukarı yönlü revize edilerek Mayıs'tan bu yana en yüksek seviye olan 7,24 milyona çıktı. Yılın başındaki toparlanmanın ardından işe alımlarda görülen yavaşlama, işverenlerin temkinli davrandığına işaret ediyor. İşe alım oranı Nisan 2020'den bu yana en düşük seviyeye gerilerken, gerileme ağırlıklı olarak konaklama ve yiyecek hizmetleri, sağlık hizmetleri ile imalat sektörlerinden kaynaklandı. Savaş kaynaklı petrol fiyatı artışlarının şirket maliyetlerini yükselterek işe alımları daha da yavaşlatabileceği belirtiliyor.