Jeopolitik gelişmeler izlenecek
18 Mart Salı gününden herkese günaydın, Fintables Bülten’e hoş geldiniz.
☑ İsrail, Gazze’de ateşkesi sona erdirerek geniş çaplı hava saldırıları başlatırken, müzakerelerdeki kriz derinleşti. Ateşkes fiilen sona erdi. ABD’nin süreçte aktif rol alması dikkat çekiyor.
☑ ABD Başkanı Trump ile Rusya Devlet Başkanı Putin bugün Ukrayna’daki savaş, 30 günlük ateşkes ve işgal altındaki bölgelerin geleceğini görüşecek.
☑ Tarım-ÜFE Şubat’ta yıllık %29,89 artışla 44 ayın en düşük seviyesine gerilerken, en sert yıllık artış turunçgillerde, en sert aylık artış ise tropikal meyvelerde görüldü.
☑ Altın fiyatları, hem ABD’den gelen zayıf ekonomik verilerin hem de Orta Doğu’da artan jeopolitik risklerin etkisiyle 3.005 doları aşarak tarihi zirvesine yükseldi. Yatırımcılar güvenli liman arayışıyla altına yönelirken, yılbaşından bu yana altındaki yükseliş yüzde 14’ü aştı.
Okuma süresi: 4 dakika 15 saniye.
Ajanda
1️⃣ Türkiye İstatistik Kurumu, şubat ayına ilişkin motorlu kara taşıtları verilerini açıklayacak.
2️⃣ Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, ocak ayına ilişkin kısa vadeli dış borç istatistikleri ile şubat ayına ilişkin konut fiyat endeksini açıklayacak.
3️⃣ Hazine ve Maliye Bakanlığı, iki devlet tahvilinin yeniden ihracını gerçekleştirecek.
Bloomberg News
Orta Doğu
İsrail, Hamas’ın rehineleri serbest bırakmayı reddetmesi üzerine Gazze’ye yeniden hava saldırıları başlattı. Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamada, “İsrail bundan böyle Hamas’a karşı artan askeri güçle hareket edecektir” denildi. Gazze’de gece boyu çok sayıda noktaya düzenlenen hava saldırılarında 200’den fazla kişinin hayatını kaybettiği bildiriliyor. Filistin Sağlık Bakanlığı ölü sayısının daha da artabileceğini belirtti. Saldırılar, ocak ayında Mısır ve Katar arabuluculuğunda sağlanan ve 15 aydır süren çatışmaları durduran ateşkesi fiilen sona erdirdi. O dönem yapılan anlaşmanın ilk fazında Hamas, 30’dan fazla İsrailli rehineyi serbest bırakırken; İsrail de Gazze’yi ikiye bölen Netzarim Koridoru’ndan çekilmişti.
Ancak süreç daha sonrasında tıkandı. Hamas, İsrail’i yardım geçişlerini kapatmakla ve barınma malzemelerini engellemekle suçlarken, İsrail ise Hamas’ın elindeki rehineleri bırakmaması nedeniyle operasyon kararı aldı. ABD, Ramazan ve Hamursuz Bayramı sonrasına uzanacak yeni bir ateşkes planı masaya koymuş, Hamas da Amerikan-İsrail vatandaşı rehineleri bırakmaya hazır olduğunu duyurmuştu. Ancak bu teklif hem Washington hem Tel Aviv tarafından reddedildi. Bu arada Netanyahu, Mossad ve Şin Bet’in başkanlarını müzakere heyetinden çıkardı. Gerekçe ise, istihbaratçılarının “fazla yumuşak” müzakere ettikleri iddiası. Özellikle ABD’nin süreçte daha aktif rol alması dikkat çekiyor.
Bloomberg News
Tarım-ÜFE
Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE), son 44 ayın (Temmuz 2021) en düşük seviyesine geriledi. Endeks, bir önceki aya göre yüzde 2,70, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 29,89 arttı. On iki aylık ortalamalara göre artış oranı ise yüzde 42,60 olarak gerçekleşti. Sektör bazında bakıldığında, Şubat ayında tarım ve avcılık ürünleri ile ilgili hizmetlerde yüzde 2,49, ormancılık ürünleri ve hizmetlerinde yüzde 6,80, balıkçılık ve su ürünleri grubunda ise yüzde 5,20 artış kaydedildi. Ana gruplar özelinde ise tek yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 0,61 artış, çok yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 1,79 düşüş, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde ise yüzde 5,93 artış yaşandı.
Alt gruplar bazında yıllık değişimlere bakıldığında, en yüksek artış yüzde 166,37 ile turunçgillerde görüldü. Turunçgilleri yüzde 63,81 artışla tropikal ve subtropikal meyveler izledi. Canlı kümes hayvanları ve yumurtalar yüzde 51,99, yumuşak çekirdekli meyveler ve sert çekirdekli meyveler yüzde 46,62 oranında arttı. En düşük yıllık değişim ise yüzde 8,13 düşüşle yağlı meyvelerde gerçekleşti. Aylık bazda ise en yüksek artış yüzde 13,95 ile tropikal ve subtropikal meyvelerde kaydedildi. Canlı kümes hayvanları ve yumurtalar yüzde 7,94, süt sığırları (manda dahil) ve işlenmemiş süt yüzde 7,32, çeltik yüzde 6,25 artış gösterdi. En sert düşüş ise yüzde 2,14 ile sebze, kavun-karpuz, kök ve yumrularda yaşandı.
Bloomberg News
Trump-Putin
ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bugün görüşmesi bekleniyor. Masada Ukrayna’daki savaş, olası ateşkes ve işgal altındaki bölgelerin akıbeti var. Görüşmenin en önemli hedeflerinden biri ise Trump’ın bu ay önerdiği ve Ukrayna’nın da olumlu yaklaştığı 30 günlük ateşkesi Putin’e kabul ettirmek. Trump, görüşme öncesinde yaptığı açıklamada, “Putin’le Ukrayna’daki savaşı konuşacağım. Anlaşmanın birçok maddesinde uzlaşıldı ama hala çözmemiz gereken başlıklar var” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca tarafların mal varlıklarının nasıl paylaşılacağına dair görüşmelere başladıklarını belirterek, müzakerelerin kritik bir aşamaya geldiğinin sinyalini verdi.
Sahada ise Rus ordusunun ilerleyişi sürerken, özellikle Zaporijya’daki nükleer santral ve işgal edilen bölgeler Ukrayna açısından kırmızı çizgi olmaya devam ediyor. Trump, enerji tesislerinin de masada olduğunu doğrularken, Rusya ise taleplerini net bir şekilde ortaya koyuyor: İşgal edilen toprakların elde tutulması, Ukrayna ordusunun büyüklüğünün sınırlandırılması ve Batı’nın askeri yardımlarının azaltılması. Ayrıca Moskova, Ukrayna’nın NATO üyeliğini tamamen gündemden düşürmek istiyor. Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ise 30 günlük koşulsuz ateşkese hazır olduklarını, ancak Rusya’nın hala şart dayattığını söyledi. Görüşmenin ateşkese ek olarak ticaret başlıklarını ve iki liderin yüz yüze zirve yapma olasılığını da içermesi bekleniyor.
Atıştırmalıklar
🧈 Altın fiyatları, ekonomik yavaşlama endişelerinin ve Orta Doğu’daki artan jeopolitik risklerin etkisiyle yeni zirveleri test ediyor. ABD’de açıklanan veriler, şubat ayında perakende satışların beklentilerin altında kaldığını gösterirken, bu tablo ABD Hazine tahvil getirilerini aşağı çekti ve faiz getirisi olmayan altına destek verdi. Diğer yandan İsrail’in Gazze’de Hamas hedeflerine yönelik yoğun hava saldırılarıyla bölgede yeniden tırmanan gerilim, güvenli liman arayışındaki yatırımcıları altına yöneltti. 2024 başından bu yana güçlü bir yükseliş trendi sergileyen altın, yüzde 14’ten fazla değer kazandı ve Salı sabahı 3.005 dolar seviyesini aşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
🌐 OECD, ara dönem Ekonomik Görünüm raporunda Türkiye için 2025 büyüme tahminini yukarı yönlü revize etti. Kurum, daha önce yüzde 2,6 olarak açıkladığı 2025 büyüme beklentisini yüzde 3,1’e yükseltirken, 2026 tahminini ise yüzde 3,1’den yüzde 3’e çekti. Türkiye ekonomisinin 2024’te yüzde 3,2 büyüdüğünü öngören OECD, 2025 yıl sonu enflasyon beklentisini de 0,7 puan artırarak yüzde 31,4’e çıkardı. 2026 için enflasyon tahmini ise yüzde 17,2’den yüzde 17,1’e indirildi. Raporda küresel büyümeye dair beklentiler ise aşağı çekildi. OECD, ABD ve Çin başta olmak üzere bazı büyük ekonomilerde güçlü büyümenin küresel üretimi 2024’te dirençli tuttuğunu belirtirken, son dönemdeki göstergelerin büyüme beklentilerinde yumuşamaya işaret ettiğini vurguladı.
🇩🇪 Almanya Parlamentosu Bundestag bugün, Başbakan adayı Friedrich Merz’in savunma ve altyapı harcamalarını ciddi şekilde artırmayı hedefleyen teklifini oylayacak. Almanya Ekonomi Uzmanları Konseyi Başkanı Prof. Monika Schnitzer, bu kararın Avrupa’nın güvenlik geleceğini şekillendireceğini vurgularken, Münih Güvenlik Konferansı sonrası yaşanan Trump-Zelenskiy tartışmasının, Avrupa için adeta bir uyanış anı olduğuna dikkat çekiyor.