Risklerin kesiştiği hafta

Herkese iyi hafta sonları,

Ağustos enflasyonu yıllık %31,51’e geriledi. Taze meyve ve sebzedeki düşüş fiyatları aşağı çekerken enerji, ulaştırma ve hizmetler yukarı yönlü baskıyı korudu. TCMB’nin izlediği göstergeler de aylık ana eğilimde sınırlı bir yükselişe, üç aylık ortalamada ise iyileşmenin sürdüğüne işaret ediyor. Pazar günü açıklanacak yeni OVP, ekonomi yönetiminin yüksek petrol fiyatlarını ve daha katı hizmet enflasyonunu hedeflerine nasıl yansıttığını gösterecek.

Piyasalarda haftanın belirleyici başlıkları fon rehberine uyum süreci, Hürmüz gerilimi ve ABD istihdam verisi oldu. BIST 100 haftayı %4,3 kayıpla tamamlarken küçük ve orta ölçekli şirketlerde satış daha sertti. Brent petrol yaklaşık %7,7 yükseldi. ABD’de istihdam artışının beklentinin üç katına yaklaşması ise cuma günü tahvil faizlerini yukarı taşıyarak Fed’in yeniden faiz artırabileceği tartışmasını güçlendirdi.

Okuma süresi: 7 dakika 10 saniye

Makroekonomi-Jeopolitik-Yurtdışı

1️⃣ Ağustos ayında tüketici fiyatları aylık %1,84 arttı, yıllık enflasyon %31,75’ten %31,51’e geriledi. Manşeti aşağı çeken başlıca unsur taze meyve ve sebze fiyatlarındaki %8,18’lik düşüş oldu. Buna karşılık enerji %5,46, akaryakıt %11,23 ve ulaştırma ana grubu %4,82 yükseldi. Ağustos verisi fiyat artış hızında yeni bir kırılmadan çok, kalemler arasında belirgin bir ayrışma gösterdi. TCMB’nin mevsimsellikten arındırılmış göstergeleri de aynı tabloyu destekliyor. B ve C çekirdek göstergelerindeki aylık artış %2 çevresinde kalırken izlenen altı ana eğilim göstergesinin ortalaması %1,83’ten %1,91’e yükseldi. Üç aylık ortalama ise %2,02’den %1,94’e geriledi. Kısa vadeli sinyal hafifçe bozulurken daha geniş eğilimde iyileşme devam etti. Bu görünüm faiz indiriminin yönünden çok hızını tartışmalı hale getiriyor.

2️⃣ Enflasyonun en katı bölümü hizmetler olmaya devam ediyor. Temel mal fiyatları aylık %0,28 gerilerken yıllık temel mal enflasyonu %15,89’a indi. Hizmet fiyatları ise aylık %3,08 arttı ve yıllık artış %40,28 oldu. Eğitimde %8,62, haberleşme hizmetlerinde %5,03, ulaştırma hizmetlerinde %4,98 ve kirada %3,04 artış kaydedildi. Üniversite ücretlerinin bu yıl ağustos ve eylül aylarına yayılarak endekse girmesi, eğitim kaynaklı etkinin gelecek ay da sürebileceğini gösteriyor. Üretici fiyatlarında da enerji belirleyici oldu. Yİ-ÜFE aylık %2,57, enerji fiyatları %6,99 arttı. Petrol ürünleri hariç imalat sanayisindeki artışın %1,78’de kalması, maliyet baskısının şimdilik geniş tabanlı bir sanayi dalgasından çok enerji şokundan kaynaklandığını gösteriyor. Risk, petrol ve taşımacılık maliyetlerinin ilerleyen aylarda işlenmiş ürünlere ve hizmetlere taşınması.

3️⃣ Fon rehberine uyum süreci haftanın Borsa İstanbul fiyatlamasını belirledi. BIST 100 haftayı %4,30 düşüşle 14.012 puandan tamamladı. BIST 30 %2,05 ve bankacılık endeksi %0,65 gerilerken BIST 100 dışındaki şirketleri izleyen endeks %5,38, sanayi %5,74, teknoloji %6,74 ve gayrimenkul yatırım ortaklıkları %10,84 değer kaybetti. Büyük ve likit şirketlerin görece dirençli kalması, satışların piyasanın tamamına eşit dağılmadığını gösteriyor. Son portföy dağılımında hisse ağırlığı en az %50 olan fonlarda hafta genelinde yaklaşık 16,8 milyar TL net çıkış hesaplanıyor. Hareket tek yönlü değildi. Çarşamba günkü 36 milyar TL’lik çıkışı perşembe günü 12,4 milyar TL giriş izledi, cuma günü ise yeniden yaklaşık 8 milyar TL çıkış görüldü.

4️⃣ Pazar günü 2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program’ın açıklanması planlanıyor. Program henüz yayımlanmadığı için hedeflere ilişkin rakamlar kesinleşmiş değil. Yeni OVP’de 2026 ve 2027 enflasyonu, büyüme, cari açık ve bütçe açığı tahminlerinin birbiriyle ne ölçüde uyumlu olduğu izlenecek. Brent petrolün yeniden 95 dolar çevresine gelmesi bu dengeyi zorlaştırıyor. Daha yüksek enerji varsayımı enflasyon ile cari açığı yukarı çekerken büyüme hedefinin korunması, maliye politikasından daha güçlü bir dezenflasyon katkısı gerektirebilir. Bu nedenle yalnız hedeflerin seviyesine değil, petrol fiyatı ve döviz kuru varsayımlarına da bakmak gerekecek.

Kaynak: Bloomberg

5️⃣ ABD’de ağustos ayı tarım dışı istihdamı 162 bin kişi arttı. Piyasa beklentisi yaklaşık 56 bin seviyesindeydi. Temmuz verisi 23 bin kişilik düşüşten 21 bin artışa çevrilirken haziran da yukarı revize edildi. Böylece önceki iki aya toplam 55 bin istihdam eklendi. İşsizlik oranı %4,1’de kaldı, ortalama saatlik kazançlar aylık %0,3 ve yıllık %3,1 arttı. İstihdam artışının 101 bin kişilik bölümü restoranlar ile yerel yönetimlerin eğitim istihdamından geldi. Dolayısıyla manşet güçlü olmakla birlikte artışın dağılımı aynı ölçüde geniş değildi. Yine de veri sonrasında eylül toplantısında 25 baz puanlık faiz artırımı olasılığı yaklaşık %65’e çıktı ve ABD 10 yıllık tahvil faizi %4,8’e yaklaştı. S&P 500 günü %0,08 düşüşle, Nasdaq %0,06 yükselişle tamamladı. Güçlü istihdam büyüme endişesini azaltırken daha yüksek iskonto faizi üzerinden riskli varlıkları sınırladı.

6️⃣ Brent petrol haftayı yaklaşık %7,7 yükselişle 94,7 dolar çevresinde tamamladı. Perşembe günü Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca dört emtia gemisinin geçtiği, son 10 gündeki günlük ortalamanın yaklaşık 15 gemide kaldığı bildirildi. Buna karşılık haftaki fiyat artışına eşlik eden yeni ve büyük bir fiziksel arz kaybı henüz teyit edilmedi. Piyasa daha çok geçişlerin yeniden tamamen durması ihtimalini fiyatlıyor. ABD’nin İran’ın radar, hava savunma ve mayın döşeme kapasitesine yönelik saldırılarıyla finansal yaptırımları eşzamanlı artırması risk primini yüksek tutuyor. Hafta kapanışında dolar/TL 48,44, ons altın 4.433 dolar ve Bitcoin 79.844 dolar çevresindeydi. Bitcoin haftalık %3,1 yükselirken altın %0,5 geriledi.

7️⃣ 5 Eylül tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11734 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kurumlar vergisi mükellefleri, yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarının para piyasası fonları ile unvanında “para piyasası” bulunan serbest fonlardan elde ettiği kazançlarda stopaj oranı %0’dan %10’a çıkarıldı. Bireysel yatırımcıların tabi olduğu %17,5 oranında değişiklik yapılmadı. Karardan önce alınan payların geçmiş kazançları kapsam dışında kalırken 5 Eylül’den satış tarihine kadar oluşan kazanç kısmı %10 stopaja tabi olacak. Yerli şirketler açısından kesinti kurumlar vergisinden mahsup edilebildiği için etkisi daha çok verginin öne çekilmesi ve nakit akışı üzerinden olacak. Bu nedenle ilk olası yönelim para piyasası fonlarından toplu çıkıştan çok, kurumsal likiditenin mevduat, doğrudan repo, kısa vadeli tahvil ve diğer fon türleri arasında yeniden dağıtılması olabilir.

Sektörler

1️⃣ Bankacılık sektöründe faiz indirimi beklentisi ile aktif kalitesi arasındaki ayrışma belirginleşiyor. Sektörün ocak-temmuz net kârı yıllık %24 artarak 596,4 milyar TL’ye ulaştı. Buna karşılık temmuz net kârı karşılık giderleri, faaliyet giderleri ve swap zararlarının etkisiyle bir önceki aya göre %36 geriledi. Takipteki alacak oranı da %2,86’ya yükseldi. Daha düşük fonlama maliyeti kredi-mevduat makasını destekleyebilir. Ancak bunun net kâra olan etkisi kredi riski ve karşılık giderlerinin seyrine bağlı olacak.

2️⃣ Otomobil ve hafif ticari araç pazarı ağustosta yıllık %20,3 daraldı. Binek otomobil satışları %25,2 gerilerken hafif ticari araç pazarı %0,3 büyüdü. FROTO’nun yurt içi satışları yaklaşık %37,5, TOASO grubunun satışları %27,4 düştü. Buna karşılık TOASO’nun hafif ticari araç satışları %4,6 arttı. DOAS ise %1,6’lık sınırlı düşüşle toplam pazardan olumlu ayrıştı. Otomotiv verileri, talepteki yavaşlamadan çok ürün karmasının şirketler arasında yarattığı farkı öne çıkarıyor.

3️⃣ Avrupa doğalgaz fiyatı 74 avro/MWh çevresine yaklaşırken depoların doluluk oranı yaklaşık %63 seviyesinde bulunuyor. Beş yıllık dönemsel ortalamanın yaklaşık %80 olması kış öncesinde rahat bir tampon bulunmadığını gösteriyor. Katar’ın bazı LNG teslimatlarındaki mücbir sebebi ekim-kasıma uzatması, Avrupa’nın ABD LNG kargalarına yönelik talebini artırabilir. Petrol ve doğalgazdaki eşzamanlı yükseliş Türkiye’de cari denge, elektrik üretim maliyeti ve sanayi marjları üzerinde ortak bir risk oluşturuyor.

4️⃣ FAO Gıda Fiyat Endeksi ağustosta aylık %1,9 ve yıllık %2,5 artarak 133,3’e çıktı. Tahıl fiyatları %2,2, süt ürünleri %2,3, bitkisel yağlar %1,1 ve et fiyatları %1 yükseldi. En sert hareket, aylık %11,9 artan şekerde görüldü. Buğday fiyatları ise aylık %2,6 ve yıllık %15 arttı. Hava koşulları, Karadeniz lojistiği ve enerji maliyetleri aynı anda fiyatlara yansıyor. Küresel tahıl stoklarının hâlâ görece rahat olması fiziksel kıtlık riskini sınırlıyor. Buna karşılık petrol ve gübre maliyetleri yüksek kaldıkça uluslararası gıda fiyatlarının Türkiye’deki işlenmiş gıda enflasyonuna gecikmeli yansıma ihtimali artıyor.

Şirketler

1️⃣ HALKB haftayı %17,9 yükselişle tamamladı. Hisse salı günkü dip seviyesinden cuma kapanışına kadar yaklaşık %33 değer kazandı. ABD’deki ceza davası bu hafta değil, 17 Haziran’da kapanmıştı. Güncel fiyatlamayı, dava sonrasında sağlanan 1,1 milyar dolarlık ilave dış kaynak, kurulan 5 milyar dolarlık borçlanma programı ve mevcut sermayenin %25’i büyüklüğündeki yeni pay ihracı için yapılan SPK başvurusu destekledi.

2️⃣ ASTOR ve EUPWR, Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik toplam 135 milyon dolara yaklaşan iki ayrı transformatör sözleşmesi açıkladı. ASTOR’un üç sözleşmesinin toplam bedeli 97,97 milyon dolar ve 2025 hasılatının %7,48’ine karşılık geliyor. EUPWR’nin yaklaşık bir yıl içinde tamamlanması planlanan sözleşmesi ise 37 milyon dolar büyüklüğünde. Aynı hafta gelen iki bağımsız sipariş, Ukrayna’nın elektrik altyapısını yeniden kurma ihtiyacının yerli üreticiler için somut ihracat talebine dönüştüğünü gösteriyor.

3️⃣ MAGEN, 24 MW kurulu güce sahip HEZ MORALI JES-1’i bünyesinde bulunduran Hez Enerji’nin tamamını 105,5 milyon dolara satın aldı. Şirket mevcut santralin ilk beş yılda yıllık 16,45 milyon dolar gelir ve 13,46 milyon dolar FAVÖK oluşturmasını bekliyor. Bu rakamlar şirket tahmini. Açıklanan 72 MW ilave kapasite ile 745 MW daha geniş saha potansiyeli ise faaliyetteki kapasite değil, yatırım planı niteliğinde.

4️⃣ TUPRS sermayesinin %0,83’üne karşılık gelen 16,02 milyon adet pay, Koç Holding ve Temel Ticaret tarafından 384,50 TL fiyatla Merrill Lynch International’a satıldı. İşlem büyüklüğü yaklaşık 6,16 milyar TL oldu. Satış sonrasında Tüpraş’ın halka açıklık oranı %49,7’ye yükseldi. İşlem şirkete nakit sağlamıyor. Etkisi daha çok dolaşımdaki pay miktarı, yabancı kurumsal talep ve kısa vadeli hisse arzı üzerinden izlenecek.

5️⃣ Net Global Endüstriyel Yatırımlar’ın halka arzına onay verildi. Şirket 62,5 milyon adet sermaye artırımı ve 25 milyon adet ortak satışı olmak üzere toplam 87,5 milyon payı 25,52 TL sabit fiyatla satışa sunacak. Brüt halka arz büyüklüğü 2,233 milyar TL, halka açıklık oranı %28 olacak. Sermaye artırımı yoluyla şirkete girecek brüt kaynak yaklaşık 1,595 milyar TL. Kalan 638 milyon TL ortak satışından oluşuyor.

6️⃣ OZYSR bağlı ortaklığının Adana’daki yeni tel galvanizleme hattını devreye aldı. Ağustos üretim hacmi 2025 aylık ortalamasının %69, 2026’nın ilk yedi aylık ortalamasının %62 üzerine çıktı. Şirket yatırım bedeli ve nominal kapasiteyi açıklamadı. Bu nedenle ilk operasyonel teyit hacim artışı olurken yatırımın finansal karşılığı birim maliyet, brüt kâr marjı ve nakit akışı üzerinden izlenecek.