Jeopolitik şok TÜFE'ye yansıdı

5 Mayıs Salı gününden herkese günaydın, Fintables Bülten'e hoş geldiniz.

☑ TÜİK dün nisan ayı enflasyonunu aylık %4,18 olarak açıkladı, Bloomberg konsensüsü %3,30 seviyesindeydi. Yıllık enflasyon %30,87'den %32,37'ye yükselerek yıl başından bu yana en yüksek seviyeye geldi. Çekirdek (C) endeksi de aylık %3,46 ile yapışkanlığını koruyor.

☑ İSO İmalat PMI 47,9'dan 45,7'ye gerileyerek Ekim 2024'ten bu yana en düşük seviyeye indi. 10 sektörün 9'unda üretim daraldı, kimya sektöründe girdi maliyetleri 27 ayın zirvesine çıktı. PMI verisi klasik iç talep zayıflığından çok jeopolitik kaynaklı maliyet ve talep sıkışmasını yansıtıyor.

☑ Hürmüz cephesi pazartesi sabahı Project Freedom hamlesinin ardından yeniden alevlendi. ABD donanması iki ABD bayraklı geminin geçişini sağlarken İran kaynaklı drone, füze ve küçük bot saldırılarını püskürttü. BAE Fujairah Limanı'ndaki büyük yangını İran drone saldırısına bağladı. Brent 115 doların üzerine çıktıktan sonra 113 dolar civarına geriledi.

☑ Çok yoğun bir bilanço günü bizi bekliyor. Bugün MGROS, ISCTR, AEFES, FROTO, TOASO, OTKAR, TATGD, BRISA, KLSER ve KCAER finansallarını yayımlayacak.

Okuma süresi: 5 dakika 28 saniye

Ajanda

1️⃣ TCMB Nisan Reel Efektif Döviz Kuru Endeksi TSİ 14.30'da, Mevsimsellikten Arındırılmış TÜFE TSİ 16.00'da, Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu TSİ 18.00'de yayımlanacak.

2️⃣ ABD'de Mart Dış Ticaret Dengesi TSİ 15.30'da, Nisan ISM Hizmet PMI Endeksi (önceki 54) ve Mart JOLTS Yeni İş Pozisyonları TSİ 17.00'da takip edilecek.

3️⃣ SAHA 2026 Uluslararası Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı bugün İstanbul Fuar Merkezi'nde başlıyor.

4️⃣ MGROS, ISCTR, AEFES, FROTO, TOASO, OTKAR, TATGD, BRISA, KLSER ve KCAER ilk çeyrek finansallarını açıklayacak.

Borsa İstanbul

BIST 100 dünü 14.369,61 seviyesinden %0,51 kayıpla kapattı. Hacim 194,8 milyar TL ile yakın dönem ortalamasının üzerinde kaldı. Bankacılık endeksi %2,80, madencilik %2,63, holding %1,20 geriledi. Buna karşılık teknoloji (XUTEK) %2,58 sıçramayla günün en güçlü sektörü oldu, bilişim endeksi (XBLSM) %1,95 yükseldi.

Sanayi endeksinin %0,25 ile yatay kalması baskının imalata yayılmadığını ve finansal sektörde yoğunlaştığını gösteriyor. Bankacılıktaki sert düşüş gün içinde gelen TÜFE sürprizinin faiz indirim takvimini geri ittiği reaksiyon olarak okumamız gerekiyor.

Bugün yurt içinde TCMB Reel Efektif Döviz Kuru ve Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu kritik olacak. Yurt dışında ABD Mart Dış Ticaret Dengesi ve Nisan ISM Hizmet PMI öne çıkıyor.

TÜFE

TÜFE nisanda aylık %4,18 ile %3,30 olan Bloomberg beklentisinin belirgin üzerinde geldi. Yıllık enflasyon %30,87'den %32,37'ye çıkarak Mart'taki gerilemenin ardından yıl başından bu yana en yüksek seviyeye yerleşti. Çekirdek (C) endeksi aylık %3,46, yıllık %29,83; Yİ-ÜFE aylık %3,17, yıllık %28,59 oldu.

Aylık enflasyona en yüksek katkı gıda ve alkolsüz içeceklerden geldi. Ekmek ve kırmızı et fiyat artışları belirleyici oldu. İkinci katkı 0,90 puan ile konut, elektrik ve gaz grubundan geldi. Nisan başındaki ayarlamalarla doğalgaz %44,47, elektrik %16,90 yükseldi. Üçüncü en yüksek katkı 0,73 puan ile ulaştırma grubundan geldi. Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların küresel enerji arzına baskısı motorin üzerinden TÜFE'ye yansımış durumda. Eşel mobil yansımayı kısmen sınırladıysa da nisan TÜFE'si artık iç fiyatlama dinamiklerinden çok jeopolitik kaynaklı maliyet enflasyonunun göstergesi.

Hizmet enflasyonu yıllık %40,30, aylık Mart'taki %2,39'dan %3,03'e yükseldi. En belirgin katkı ulaştırma hizmetleri ile lokanta-otel kalemlerinden geldi.

Hürmüz

Pazartesi sabahı Project Freedom başlığıyla başlayan ABD operasyonu birkaç saat içinde fiili çatışmaya dönüştü. ABD ordusu Hürmüz Boğazı'ndan iki ABD bayraklı geminin geçişini sağlarken İran kaynaklı drone, füze ve silahlı küçük bot saldırılarını püskürttü. Aynı gün BAE Fujairah Limanı'ndaki büyük yangını İran drone saldırısına bağladı, halka füze uyarısı yaparak ateşkesten bu yana ilk kez bu seviyede alarm verdi. BAE devlet petrol şirketine ait bir tankerin İran drone'larıyla vurulması gerilimin Körfez ülkelerini ve petrol altyapısını içine çektiğini gösteriyor.

Piyasanın tepkisi sert oldu. Brent 115 doların üzerine çıktıktan sonra 113 dolar civarına geriledi, WTI 104 dolar bandına yerleşti, ABD 30 yıllık tahvil faizi %5'e çıktı. Goldman Sachs küresel petrol stoklarının dünya talebinin 101 gününü karşıladığını, ancak mayıs sonuna kadar 98 güne düşebileceğini söyledi. Rafine ürün stokları zaten 50 günden 45 güne gerilemiş durumda. Yani arzdaki tampon hızla erimekte ve Hürmüz'deki her yeni saldırı bu erimeyi hızlandırıyor.

Dünkü bültende OPEC'in 188 bin varillik adımının sembolik kaldığını, Project Freedom'ın dar kapsamlı bir tahliye operasyonu olduğunu ve yeni bir tetikleyicide piyasanın hızla yukarı yönlü fiyatlamaya dönebileceğini paylaşmıştık. Ateşkes kağıt üstünde sürse de sahadaki askeri hareketlilik, BAE'nin hedef alınması ve tanker saldırıları bölgenin yeniden savaş eşiğine geldiğini gösteriyor.

Atıştırmalıklar

⬇️ İSO İmalat PMI nisanda 47,9’dan 45,7’ye gerileyerek Ekim 2024’ten bu yana en düşük seviyeye indi ve 50 eşik değerinin altındaki seyir 25. aya taşındı. Ankete katılan 10 sektörün yalnızca birinde (giyim ve deri) üretim ve siparişler artarken, kalan 9 sektörde daralma devam etti. Yeni siparişlerde son 1,5 yılın en sert düşüşü yaşanırken, nihai ürün fiyat artışları son iki yılın en hızlı seviyesine ulaştı. Talep düşerken maliyetlerin artması, üretim tarafında belirgin bir stagflasyonist baskı oluşturuyor. Bu baskının en sert hissedildiği yer ise enerjiye duyarlılığı yüksek kimya, plastik ve kauçuk sektörü oldu. Girdi maliyetleri 27 ayın zirvesinde ve Hürmüz kaynaklı enerji şoku burada doğrudan hissediliyor.

🛢️ Küresel petrol tarafında riskler yeniden belirginleşiyor. Goldman Sachs’a göre dünya petrol stokları hâlihazırda talebin 101 gününü karşılayabiliyor ancak bu sürenin mayıs sonuna doğru 98 güne gerilemesi bekleniyor. Daha kritik olan ise rafine ürün tarafı. Stoklar son gerilim öncesindeki 50 günlük seviyeden 45 güne düşmüş durumda. Bu, arz tarafındaki tamponun hızla inceldiğini ve Hürmüz çevresinde yaşanacak her yeni aksamanın fiyatlara çok daha hızlı yansıyabileceğini gösteriyor.

⛽ Cumhurbaşkanı Erdoğan dün Kabine Toplantısı sonrası akaryakıt fiyatlarının küresel kaynaklı enflasyon yarattığını, mücadele iradesinde gerileme olmadığını söyledi. Aynı açıklamada 9 günlük Kurban Bayramı tatil paketini duyurdu, 26 Mayıs öğleden sonra başlayan resmi tatile bir buçuk gün idari izin eklendi.

Şirket Haberleri

ENJSA — Enerjisa Enerji 1Ç26 Faaliyet Gelirleri reel %5 artışla 17,9 milyar TL'ye, Baz Alınan Net Karı reel %80 artışla 3,1 milyar TL'ye yükseldi. Hisse başına 5,08 TL temettü ile Net Kar'ın %63'ü dağıtıldı. Düzenlemeye Tabi Varlık Tabanı 105 milyar TL'ye çıkarak 100 milyar TL eşiğini aşarken, 2026 beklentileri teyit edildi.

PATEK — Şirket dost ve müttefik bir ülkenin savunma kuruluşu ile çerçeve anlaşması imzaladı. Anlaşma 100 bin FPV Kamikaze İHA (MERKÜT), 10 insansız helikopter (ALPİN), 25 mini insansız helikopter (DUMRUL), 500 Taktik Kamikaze (DELİ) ve 500 otonom yer destek-gözlem sistemi (KORGAN) içeriyor. PATEK için savunma sanayinde ilk ihracat anlaşması olarak dikkat çekiyor.

TRGYO — Torunlar GYO İstanbul Başakşehir Kayabaşı'ndaki dört parselden oluşan toplam 45.629,83 m² büyüklüğündeki taşınmazları 1,2 milyar TL + KDV bedelle sattı. İbn Haldun Üniversitesi 42.072,25 m², Vetra Venture 3.557,58 m² aldı. Değerleme raporundaki takdir 1.196.347.000 TL + KDV olarak gerçekleşmişti.

GENIL — Gen İlaç, Pfizer'in ruhsat sahibi olduğu iki ürünün Türkiye'deki satış, pazarlama, tanıtım ve dağıtım faaliyetlerini 1 Mayıs 2026'dan itibaren 5 yıl süreyle münhasıran yürütmek üzere anlaşma imzaladı. Ürünler ELELYSO (Gaucher hastalığı tedavisi) ve BESPONSA (Philadelphia kromozomu negatif, CD22 pozitif akut lenfoblastik lösemi tedavisi). İkisi de nadir hastalık segmentinde bulunuyor.

EBEBK — 30 Nisan itibarıyla yurt içi mağaza sayısı 306'ya çıktı (282 standart, 24 mini). Nisan ayında İstanbul ve Bartın'da birer açılış, Ankara'da bir kapanış oldu. Yurt dışı portföyü 3 Birleşik Krallık + 1 Kuzey Irak olarak devam ediyor.

KTLEV — Katılımevim, nisan ayında 31,4 milyar TL sözleşme büyüklüğüne ulaştığını paylaştı.

TRCAS — Turcas'ın %30 iştiraki RWE & Turcas Güney Elektrik Üretim A.Ş.'ye ait Denizli Doğal Gaz Kombine Çevrim Elektrik Santrali'nde 21 Nisan - 2 Mayıs arasında planlanan bakım çalışması tamamlandı.