Sınavlarla dolu ay

Herkese iyi hafta sonları,

Fed haftasını geride bıraktık. Faiz beşinci toplantıda da %3,50-%3,75 aralığında sabit kaldı ama 3 bölgesel Fed başkanı 2016’dan bu yana ilk kez artırım yönünde karşı oy kullandı. Warsh’ın ileriye dönük yönlendirmeden uzaklaşmasıyla piyasa yönü kendi bulmaya çalıştı. ABD 30 yıllık tahvil faizi 2007’den bu yana en yüksek seviyelere çıkarken eylül toplantısında faiz artırım ihtimali %60’a yaklaştı.

Hisse senedi piyasası ise yükselen tahvil getirilerine rağmen pozitif bir haftayı geride bıraktı. Microsoft bilançosunun ardından tek günde yaklaşık 450 milyar dolar piyasa değeri ekleyerek borsa tarihinin en büyük günlük artışını kaydetti. Cuma günü bayrağı %15 yükselen Amazon devraldı. S&P 500 haftayı %1,3 artıda kapattı.

Yurt içinde oldukça yorucu bir haftayı geride bıraktık. BIST 100 haftayı %3,5 kayıpla 13.458 puandan tamamladı. Cuma günkü %1,2’lik tepki, hafta boyunca yaşanan zayıflığı telafi etmeye yetmedi. Faiz indirimi beklentisinin ekime ötelenmesiyle bankacılık haftanın en belirgin satış hikayesi oldu. Petrolde ise geçen haftaki 102 dolarlık şok büyük ölçüde çözüldü ve Brent haftayı %5,8 düşüşle 87,7 dolardan tamamladı. Yeni haftada gözler içeride temmuz enflasyonunda ve dışarıda tarım dışı istihdamda olacak.

Makroekonomi-Jeopolitik-Yurtdışı

1️⃣ Faiz kararında oylama toplantının önüne geçti. Dallas, Cleveland ve Minneapolis başkanları 25 baz puan artırım isteyerek karşı oy kullandı. 3 üye de geç kalmanın ileride daha sert adımlar gerektirebileceği uyarısını yineledi. Tahvil piyasası Fed’in önünden gidiyor. 10 yıllık faiz haftayı %4,73’te tamamlarken 30 yıllık %5,2’nin üzerine çıkarak 19 yılın zirvesine yerleşti. Kurumlar da hızla pozisyon değiştiriyor. JPMorgan ilk artırım beklentisini 2027 ortasından Aralık 2026’ya çekti, PGIM eylülden itibaren üç artırım ihtimalini masaya koydu. Bank of America ise fiyatlamayı Fed’in enflasyon kredibilitesine yönelik bir sorgulama olarak okuyor. Ağustosta toplantı olmadığı için eylül toplantısına dair tartışmalar yaz boyunca gelen her veriyle yeniden fiyatlanacak.

2️⃣ Hisse senedi tarafında pozitif bir hafta geride kaldı. Microsoft’un Azure büyümesini %43’e çıkarması ve Amazon’un beş çeyrektir hızlanan bulut gelirleri, yapay zeka yatırımlarının geri dönüşüne dair şüpheleri en azından bu çeyrek için susturdu. Düzeltmede sıkışan kaldıraçlı yapay zeka fonu Situational Awareness’ın 16 milyar dolarlık halka açık pozisyonunun büyük bölümünü Citadel devralınca piyasaya yayılabilecek zorunlu satış riski ortadan kalktı. S&P 500 haftayı %1,3, Nasdaq %1,6 artıda tamamladı, Stoxx 600 ise cuma günü rekor gördü. Haftalık getiriler güçlü olsa da ay pozitif geçmedi. Çip endeksi ayı %21’e yakın kayıpla 2008’den bu yana en kötü performansıyla kapattı ve Nasdaq %3,2 geriledi.

3️⃣ BIST 100 haftayı %3,5 kayıpla kapattı ve içeride sert bir rotasyon yaşandı. Geçen haftanın kazananları bu kez satışın merkezindeydi. Teknoloji %7,2, elektrik %6,6, gıda %4,9, kimya-petrokimya %4,2 geriledi. Pozitif tarafta ulaştırma %2,8, holding %2,2 ve ticaret %1,1 ile sınırlı kaldı. Hacmin hafta boyunca son üç ay ortalamasının altında seyretmesi de satış kadar alıcı eksikliğine işaret ediyor. Haftanın daha anlamlı sinyali yabancı akımında görüldü. DİBS’e 808 milyon dolarla önceki haftanın dört katı giriş gelirken hisse tarafındaki giriş yalnızca 39 milyon dolarda kaldı. Yabancı Türkiye riskini almaya devam ediyor ama şimdilik bunu hisseden değil, sabit getirili enstrümandan yapmayı tercih ediyor. Dolar/TL haftayı %0,4 yükselişle 47,52’den, euro/TL %1,9 artışla 54,84’ten kapatırken CDS 240 baz puan civarında yatay kaldı.

4️⃣ Petrolde hafta diplomasi ile çatışma arasında gidip geldi. Umman aracılığındaki Hürmüz temaslarıyla Brent pazartesi %6’dan fazla düşerek 85 dolara indi, çarşamba günü ABD’nin İran’da onlarca hedefi vurmasıyla %7,4 yükseldi. Haftayı ise %5,8 kayıpla 87,7 dolardan tamamladı. Boğaz trafiği de aynı oynaklığı yaşadı. Hafta başında günlük 88 gemiye kadar toparlanan geçişler, çatışmanın yeniden başlamasıyla 2’ye kadar düştü. Cuma akşamı Trump’ın İranlı müzakerecilere güveninin azaldığını söylemesi de diplomasi fiyatlamasının kırılganlığını gösteriyor. ABD ticari ham petrol stokları 2018’den bu yana en düşük seviyede, stratejik rezerv 307,7 milyon varille 40 yılın dibinde.

5️⃣ Kur cephesinde haftanın olayı Japonya’nın yen müdahalesiydi. Perşembe günü New York seansında gelen büyük ölçekli alımla dolar/yen bir saat içinde 163 civarından 158’e kadar geriledi, yen haftayı dolar karşısında yaklaşık %3 değer kazancıyla 159 seviyesinde tamamladı. BOJ ise cuma günü faizi %1’de sabit tuttu. İngiltere Merkez Bankası da %3,75’te bekledi ancak piyasa kasım için indirim değil artırım fiyatlıyor. Fed’in artırımı tartıştığı, Japonya’nın kura müdahale ettiği, BoE’nin beklediği bir haftada dolar endeksi %1,5 düşerek 100’ün altına indi. Küresel kur oynaklığının kaynağı doların kendisinden çok, büyük merkez bankalarının birbirinden giderek ayrışan patikaları.

6️⃣ Asya’da aynı bölgeden iki zıt hikayeyi takip ettik. Hang Seng haftayı %3,7 artıda, temmuzu ise %13 primle büyük endeksler arasında zirvede tamamladı. Anakaradaki CSI 300 ise temmuzda %7,9 geriledi. PMI verilerinin yeniden daralma bölgesine inmesi ve ikinci çeyrek büyümesinin hedef bandın altında kalması Çin ekonomisine ilişkin soru işaretlerini artırırken para Hong Kong tarafına yöneldi. Aynı Çin hikâyesinin iki piyasada bu kadar farklı fiyatlanması, likidite ile makro görünüm arasındaki ayrışmayı gösteriyor. Kore’de ise hafta ortasında Kospi’yi %20’ye yakın aşağı çeken yapay zeka kaldıraç temizliği haftanın sonuna doğru duruldu, bölgedeki satış baskısı hafifledi.

7️⃣ Yurt içinde yeni haftanın en önemli verisi temmuz enflasyonu. Pazartesi 10.00’da açıklanacak veri için Bloomberg HT anketinin medyanı aylık %1,87, bu gerçekleşirse yıllık enflasyon %31,9 civarına gerileyecek. Buna karşılık yıl sonu beklentisi yarım puan yukarı revizyonla %29,5’e çıktı. TCMB temmuzdaki yükselişi büyük ölçüde geçici kalemlere bağlıyor, SGK muayene katılım payı düzenlemesi tek başına aylık enflasyona 0,22 puan ekleyecek. Deutsche Bank da hafta içinde yıl sonu enflasyon tahminini %30’a, politika faizi beklentisini %36’ya yükseltti. Ağustosta PPK toplantısı yok. Bu yüzden pazartesi gelecek enflasyonun ardından asıl kritik tarih 13 Ağustos Enflasyon Raporu. Faiz indirim takviminin nasıl değiştiğini ilk kez orada daha net göreceğiz.

8️⃣ TCMB’nin PPK özeti, temmuz enflasyonuna dair Merkez Bankası’nın endişelerini ortaya koydu. Öncü göstergeler ana eğilimin temmuzda geçici olarak yükseleceğine işaret ediyor. Sağlık öncülüğünde hizmet enflasyonu hızlanırken muayene katılım payı düzenlemesi tek başına aylık enflasyona 0,22 puan ekleyecek. Mayıs ve haziranda gerileyen enerji fiyatları da akaryakıt ve elektrik öncülüğünde yön değiştirdi. Maktu vergi artışının alkollü içeceklere etkisi temmuzda, tütün tarafındaki etkisi ise ağustosta görülecek. Yani önümüzdeki iki enflasyon verisinde de vergi ve yönetilen fiyatların izi olacak. Kredi tarafı ise haftanın diğer verileriyle aynı şeyi söylüyor. Bireysel krediler ihtiyaç kredisi öncülüğünde hızlanırken TL ticari krediler yatay kalıyor. Sıkılaşma üretim tarafında daha belirgin çalışırken tüketim aynı ölçüde soğumuyor.

Sektörler

1️⃣ Bankacılık endeksi haftayı %4,4 kayıpla kapattı ve cuma günkü %2,9’luk tepkiye rağmen 22 Haziran zirvesinden kayıp %20’ye yaklaştı. Satışın arkasında üç ayrı baskı var. Faiz indiriminin ekime ötelenmesi marj toparlanmasını geciktirdi. Akbank bilanço sezonunu yıl sonu marj hedefini %4’ten %3,2-%3,5’e indirerek açtı. Fitch ise çekirdek sermaye oranının %14,1’den %11,5’e gerilediğine ve takipteki kredilerin %3,3’e çıktığına dikkat çekti. Buna karşılık BDDK verilerine göre sektörün ilk yarı net kârı yıllık %25 artışla 527 milyar TL’ye ulaştı ve enflasyonun üzerinde büyüdü.

2️⃣ Beyaz eşyada daralma hem içeride hem ihracatta derinleşiyor. TÜRKBESD verilerine göre altı ana ürün grubunda iç satışlar ilk yarıda %7, yalnızca haziranda %15 geriledi. İhracat ilk yarıyı %19 kayıpla kapatırken üretim %15 daraldı ve toplam satışlar 13 milyon adede indi. Tüketici kredisi maliyeti %65’e dayanmışken ertelenmesi en kolay harcamalardan biri dayanıklı tüketim oluyor. Dışarıda ise rekabet gücündeki aşınma ve dış ticaret politikalarının yarattığı ek maliyetler baskı yaratıyor. Haziranda üretimin yatay kalması ilk bakışta dip sinyali olabilir. Ama satışlar üretimden daha hızlı düşmeye devam ederse, bunun toparlanma mı yoksa stok birikimi mi olduğunu önümüzdeki aylarda göreceğiz.

3️⃣ Doğalgaz kış öncesinde petrolden daha kırılgan görünüyor. Avrupa’nın referans TTF fiyatı gerilimin azalmasıyla 59 euroya kadar indi ama Goldman Sachs’a göre bu rahatlamanın kalıcı olması Hürmüz’den LNG akışının normale dönmesine bağlı. Buradaki öncü gösterge Katar ve yüklemeler çok zayıf. Üstelik Avrupa’nın gaz depoları da mevsim ortalamasının altında doluyor. Dolum sezonunun kalan bölümünde Katar arzı toparlanmazsa Avrupa kışa hem düşük stokla hem de pahalı spot LNG’ye daha bağımlı girecek.

4️⃣ Turizm verileri yaz sezonuna girişte çok güçlü sinyaller vermedi. TÜİK’e göre turizm geliri ikinci çeyrekte yıllık %2,6 azalarak 15,9 milyar dolara geriledi. Aynı dönemde turizm gideri %7,4 arttı, yurt dışına çıkan vatandaş sayısı %16,5 yükselerek 3,4 milyona ulaştı. İki taraf birlikte okununca kur etkisi daha görünür hale geliyor. Reel olarak değerlenen TL, vatandaş için yurt dışını daha ulaşılabilir hale getirirken Türkiye’yi yabancı turist için pahalılaştırıyor. Sonuçta net turizm fazlası geçen yılın aynı çeyreğine göre yarım milyar doların üzerinde daraldı. Enerji faturasının zaten yükseldiği bir dönemde dış dengenin en güçlü tamponlarından birinin de zayıflaması, kur üzerindeki baskıyı artıran ayrı bir başlık.

Şirketler

1️⃣ BARMA - Barem Ambalaj’ın konkordato başvurusu haftanın en dikkat çekici şirket haberi oldu. Mahkeme şirkete üç aylık geçici mühlet verdi. Sorunun merkezinde Konya Ereğli’deki kağıt fabrikası yatırımı var. Maliyeti bürokratik gecikmelerle yaklaşık 200 milyon euroya ulaşan yatırım, kısa vadeye sıkışan krediler ve geciken tahsilatlarla birleşince likiditeyi taşıyamaz hale getirdi.

2️⃣ MARMR - Marmara Holding, Polisan Kansai Boya’daki %50 payının tamamını 93 milyon dolara ortağı Kansai Paint’e satıyor. İşlemin ekimde tamamlanması planlanıyor. Kansai, Türkiye’yi Avrupa, Orta Doğu ve Afrika’ya açılan üretim üssü olarak görüyor. Küresel risklerin yüksek olduğu bir dönemde yabancı bir sanayi grubunun Türkiye’de sahipliğini %100’e çıkarması ayrıca not edilmeli.

3️⃣ YKBNK - Yapı Kredi, Yapı Kredi Portföy’ü azami 16,4 milyar TL bedelle Azimut’a satıyor ancak müşteri ilişkisini bırakmıyor. Anlaşmaya eşlik eden 15 yıllık münhasır dağıtım sözleşmesi sayesinde banka varlığı nakde çevirirken ürünleri kendi kanallarında satmaya ve komisyon geliri üretmeye devam edecek.

4️⃣ AEFES - Anadolu Efes’in %50,1 iştiraki AE Mercan, Tariş Üzüm’ün %60’ını satın alma işlemini tamamladı. Nisan ayında 26 milyon dolar olarak açıklanan bedel kapanış düzeltmeleri sonrası 25,4 milyon dolara indi. Böylece Anadolu Efes, üzüm ve türevlerindeki tedarik zincirine doğrudan ortak olmuş oldu.

5️⃣ Bilanço dönemi ile birlikte Fintables Araştırma olarak analist toplantısı notlarını yayımlamaya başladık. Sayfamızdan takip edebilirsiniz.