Enpara ile Günlük Bülten Yayında
16 Haziran Salı gününden herkese günaydın, Fintables Bülten’e hoş geldiniz.
☑ Borsa İstanbul haftaya güçlü bir başlangıç yaptı. Yükselişin yalnızca bankacılıkla sınırlı kalmaması dikkat çekti. Geçen hafta risk iştahının merkezinde bankalar yer alırken; dün madencilik, metal eşya, ulaştırma ve diğer sanayi gruplarında da güçlü alımlar görüldü.
☑ ABD ile İran arasında mutabakat zaptının imzalanması ve Hürmüz Boğazı’nın 19 Haziran’da yeniden deniz trafiğine açılacak olması, enerji piyasalarındaki risk primini hızla aşağı çekti. Brent petrol 82 dolar seviyesine gerileyerek savaş öncesi seviyelere yaklaştı.
☑ Nisan ayı sanayi üretimi aylık %3,7 artarak son on bir ayın en güçlü yükselişini kaydetti. Yıllık büyüme ise %6’ya ulaştı. Ancak verinin detayları, toparlanmanın henüz tüm sektörlere yayılmadığını gösteriyor.
☑ Küresel piyasaların odağı şimdi çarşamba günkü Fed toplantısında. Warsh’ın başkanlığındaki ilk toplantıda faizlerin sabit bırakılması bekleniyor. Japonya Merkez Bankası’nın faizini 31 yılın zirvesi olan %1 seviyesine yükseltmesi de küresel para politikasında sıkı duruşun tamamen sona ermediğini hatırlatıyor.
Okuma süresi: 4 dakika 58 saniye
Ajanda
1️⃣ TCMB Konut Fiyat Endeksi mayıs ayı konut fiyat verisi açıklanacak. Son dönemde konut fiyatları nominal olarak yükselmeye devam etse de yüksek enflasyon nedeniyle reel tarafta zayıf seyir sürüyor.
2️⃣ ABD ve Avrupa Verileri Almanya’da ZEW Ekonomik Güven Endeksi açıklanacak. Avrupa ekonomisindeki toparlanma beklentileri açısından yakından izlenen veri, özellikle sanayi ve ihracat görünümüne dair ipuçları sunuyor.
Borsa İstanbul
Borsa İstanbul haftaya oldukça güçlü başladı. BIST 100 endeksi %3,64 yükselerek 14.446 puana ulaşırken işlem hacmi 218 milyar liraya ulaştı. BIST 30’daki yükseliş ise %4,06 ile daha da güçlü gerçekleşti. Ancak günün asıl dikkat çekici tarafı endeksin yükselmesinden çok, yükselişin tabana yayılmasıydı. Geçen hafta alımlar büyük ölçüde bankacılık hisselerinde yoğunlaşmış, bankacılık endeksi %10 yükselirken madencilik ve metal eşya gibi reel sektör endeksleri sert değer kaybetmişti. Madencilik endeksi %6,3, metal eşya ve makine %5,3, ulaştırma ise %4,7 yükseldi.
Orta Doğu'daki iyimserlik globale de yayıldı. Wall Street’te Dow Jones tarihi zirvesine yükselirken, Nasdaq mart ayından bu yana en güçlü günlerinden birini yaşayarak %3’ün üzerinde değer kazandı. Yükselişi destekleyen ikinci unsur ise SpaceX’in tarihi halka arzı oldu. Ancak piyasalardaki en önemli fiyatlama petrolde yaşandı. Çatışmalar sırasında 100 doların üzerine çıkan Brent petrol, anlaşma sonrası 83 dolara gerileyerek son üç ayın en düşük seviyesine indi. Türkiye açısından bakıldığında ise tablo oldukça destekleyici. Beş yıllık CDS’in 225 baz puana kadar gerilemesi ve enerji faturasındaki olası düşüş, hem cari denge hem de enflasyon görünümü üzerinde olumlu bir etki yaratabilecek gelişmeler olarak öne çıkıyor.
Hürmüz Boğazı
ABD ile İran arasında mutabakatın imzalanması, Hürmüz Boğazı’nın bir anda eski düzenine döneceği anlamına gelmiyor. Savaş öncesinde boğazdan günde yaklaşık 135 gemi geçerken, küresel petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık beşte biri bu dar geçitten taşınıyordu. Son dört ayda ise deniz trafiği ciddi şekilde aksadı. Yüzlerce tanker Körfez içinde beklerken, bazı gemiler güvenlik riski nedeniyle GPS sinyallerini kapatarak bölgeden çıkmaya çalıştı. Şimdi yalnızca boğazın yeniden açılması değil, içeride biriken yüzlerce geminin güvenli şekilde hareket ettirilmesi ve ticaret akışının yeniden organize edilmesi gerekiyor. Bu nedenle piyasanın önündeki soru siyasi anlaşmadan çok, normalleşmenin sahada ne kadar hızlı gerçekleşeceği.
Mayın temizliğinin tamamlanması, sigorta risklerinin düşmesi ve güvenlik koşullarının fiilen sağlandığının görülmesi gerekiyor. Bu nedenle boğazın teknik olarak açılması ile trafiğin tamamen normale dönmesi arasında haftalar sürebilecek bir geçiş dönemi yaşanabilir. Petrol fiyatlarındaki savaş primi büyük ölçüde silinmiş olsa da, limanlarda bekleyen yüklerin sevki ve sigorta maliyetlerinin normalleşmesi zaman alacağı için enerji piyasalarında kısa vadeli oynaklık devam edebilir. Yine de büyük resimde bakıldığında, tarafların anlaşmayı sürdürmek için güçlü ekonomik ve siyasi teşviklere sahip olması, bu süreci geçici bir ateşkesten çok daha kalıcı bir normalleşme adımı haline getiriyor.
Atıştırmalıklar
📊 SPK’nın serbest dolaşım hesaplamasına ilişkin düzenlemesinin ardından Merkezi Kayıt Kuruluşu şirketlerin fiili dolaşımdaki pay oranlarını yeniden yayımladı. Yeni hesaplamaya göre 138 şirketin fiili dolaşım oranı gerilerken, toplam 4,6 milyar adet pay ve yaklaşık 141,6 milyar liralık piyasa değeri dolaşım dışında kaldı. En sert düşüş Lila Kağıt’ta görülürken, piyasa değeri bazında en büyük gerileme Kiler Holding tarafında yaşandı.
🏭 Reel ekonomiye dair haftanın en önemli verisi nisan ayı sanayi üretimi oldu. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi aylık %3,7 artarak son on bir ayın en güçlü performansını sergilerken, yıllık artış %6’ya ulaştı. İmalat sanayiindeki büyüme ise %6,8 olarak gerçekleşti. Ancak verinin detayları büyümenin henüz geniş tabanlı olmadığını gösteriyor. Artışın önemli kısmı ulaşım araçları grubundan ve yüksek teknoloji kalemlerinden geliyor. Bu grupta yıllık büyüme %84’e ulaşırken, sanayi istihdamının aynı dönemde gerilemeye devam etmesi üretimdeki canlanmanın henüz ekonominin geneline yayılmadığını ortaya koyuyor.
🏦 Japonya Merkez Bankası (BoJ), politika faizini 25 baz puan artırarak %1’e yükseltti. Böylece faiz oranı son 31 yılın en yüksek seviyesine çıkarken karar 7’ye karşı 1 oyla alındı. Banka aynı zamanda tahvil alım programını kademeli olarak küçültmeye devam edeceğini açıkladı. Bu gelişmenin önemi yalnızca Japonya ile sınırlı değil. Çünkü Japonya uzun yıllardır küresel finans sisteminin en ucuz fonlama kaynağıydı. %1 seviyesi hâlâ küresel ölçekte düşük görünse de asıl önemli olan yönün değişmesi.
🚗 Otomotiv Sanayii Derneği’nin verilerine göre sektör yılın ilk beş ayında üretim tarafında zorlanmaya devam etti. Toplam üretim %10, otomobil üretimi ise %20 geriledi. Buna rağmen ihracat gelirleri %2 artarak 16,6 milyar dolara ulaştı. Üretim adetlerinde düşüş yaşanırken ihracat gelirlerinin artması, sektörün daha yüksek katma değerli ve daha pahalı modellere yöneldiğini gösteriyor. Bu da zorlu talep koşullarına rağmen ihracat tarafında kârlılığı korumaya yardımcı oluyor.
🏗️ Nisan ayında inşaat maliyet endeksi yıllık %28,58 artarak son on beş ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Dikkat çekici nokta ise maliyet baskısının artık malzemeden çok işçilik tarafında yoğunlaşması. İşçilik maliyetleri yıllık %30 artarken malzeme maliyetlerindeki artış %27,8’de kaldı. Konut fiyatlarının reel olarak gerilediği bir dönemde maliyetlerin yükselmeye devam etmesi, konut geliştiricilerinin kâr marjları üzerinde baskı oluştururken yeni proje iştahını da sınırlıyor.
👷 İstihdam verileri büyümenin sektörler arasındaki dağılımını net şekilde ortaya koyuyor. Nisan ayında toplam ücretli çalışan sayısı yıllık %2 artarak 15,97 milyona yükseldi. Ancak bu artışın kaynağı sanayi değil. İnşaat sektöründe istihdam %6,8, ticaret ve hizmetlerde %3,4 artarken sanayide çalışan sayısı %2,4 geriledi.
💰 Merkezi yönetim bütçesi mayıs ayında 298,2 milyar TL açık verdi. Böylece yılın ilk beş ayındaki toplam açık 1,06 trilyon TL’yi aştı. Açığın büyümesinde personel giderlerindeki %43’lük ve faiz giderlerindeki %51’lik artış belirleyici oldu. Özellikle faiz harcamalarındaki yükseliş, sıkı para politikasının kamu maliyesi üzerindeki maliyetini daha görünür hale getiriyor.
Şirket Haberleri
ASELS – Şirket, yurt dışındaki müşterilere yönelik radar, hava savunma sistemleri, elektro-optik çözümler ve İHA/İDA faydalı yüklerini kapsayan toplam 114,7 milyon dolarlık yeni ihracat sözleşmeleri imzaladığını açıkladı.
TURSG – Türkiye Sigorta, 2025 yılı kârından 500 milyon TL nakit temettü dağıtma kararı alırken, aynı zamanda %100 oranında bedelsiz sermaye artırımı gerçekleştireceğini duyurdu. Bu kapsamda şirketin ödenmiş sermayesi 10 milyar TL’den 20 milyar TL’ye yükselecek. Nakit temettü ödemesinin 31 Ağustos tarihinde yapılması planlanıyor.
THYAO – Türk Hava Yolları, Güney Amerika ağını genişletme stratejisi kapsamında Peru’nun başkenti Lima’ya tarifeli sefer başlatma kararı aldı. Şirket tarafından seferlerin başlangıç tarihi ve frekansına ilişkin detay paylaşılmasa da, yeni destinasyonun özellikle uzun menzilli dış hat gelirlerini desteklemesi ve THY’nin küresel ağını güçlendirmesi bekleniyor.
GLYHO – Global Yatırım Holding’in bağlı ortaklığı Ardus Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, Denizli’de geliştirilen Sümerpark projesinin ikinci etabı için arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladı. Proje tamamlandığında Ardus GYO’nun payına yaklaşık 7.185 metrekare satılabilir alan ve 48 bağımsız bölüm düşmesi öngörülüyor.