Fiili dolaşımda yeni hesap

9 Eylül Çarşamba gününden herkese günaydın, Fintables Bülten’e hoş geldiniz.

☑ BIST 100, bankacılık hisselerinin öncülüğünde %1,79 yükseldi. Yükselen hisse sayısı olumlu havanın piyasaya yayıldığını gösterse de nette alışlar tek bir aracı kurumda yoğunlaştı.

☑ SPK, pay sahipliği bildirimleri ile fiili dolaşım hesaplamasını değiştiren iki karar yayımladı. Dolaylı sahiplik fonlar ve başka halka açık şirketler üzerinden izlenecek. Yeni oranlar 11 Eylül’den itibaren günlük hesaplanacak.

☑ Brent petrol, Suudi enerji tesislerine yönelik saldırıların ardından gün içinde 99,46 dolara kadar yükseldi. Yüksek enerji fiyatları küresel tahvil faizlerini yukarı iterken ABD borsaları günü düşüşle tamamladı.

☑ İhracat pazarlarındaki faaliyet koşulları ağustosta Mayıs 2024’ten beri en güçlü iyileşmeyi gösterdi. Buna karşılık imalat PMI’ının daralma bölgesinde kalması, dış talepteki toparlanmanın üretime henüz aynı ölçüde taşınmadığına işaret ediyor.

Okuma süresi: 4 dakika 10 saniye

Ajanda

1️⃣ Temmuz ayı İnşaat Maliyet Endeksi açıklanacak. Haziranda maliyetler yıllık %28,7 artarken işçilik maliyetlerindeki %30,3’lük yükseliş malzeme maliyetlerinin üzerinde kalmıştı.

2️⃣ Çin’de ağustos ayı tüketici ve üretici enflasyonu takip edilecek. Yıllık TÜFE’nin %0,8, ÜFE’nin %3,6 artması bekleniyor.

3️⃣ Almanya ve ABD’nin 10 yıllık tahvil ihaleleri yapılacak. Küresel getirilerin yüksek seyrettiği dönemde ihalelere gelecek talep, tahvil piyasasındaki baskının devam edip etmeyeceğini gösterecek.

4️⃣ Net Global Endüstriyel Yatırımlar’ın halka arzında talep toplama başlayacak. Toplam 87,5 milyon pay 25,52 TL sabit fiyatla 9–11 Eylül tarihleri arasında satışa sunulacak.

Borsa İstanbul

BIST 100 dün %1,79 yükselerek 14.405 puandan kapanırken işlem hacmi önceki seansa göre %45 artışla 254,6 milyar TL’ye çıktı. Yükseliş 627 hissenin 450’sine yayıldı. Buna karşılık BIST 30’un %2,23, BIST Tüm-100’ün %0,73 yükselmesi getirinin büyük şirketlerde yoğunlaştığını gösterdi. Bankacılık endeksi %4,32 ile hareketin ana taşıyıcısı olurken ISCTR, SASA ve SISE günü tavan fiyattan tamamladı.

Aracı kurum dağılımı ise yükselişin güçlü görünümüne rağmen para girişinin tek bir kurumda yoğunlaştığını gösteriyor. Tek bir aracı kurum yaklaşık 18 milyar TL net alımla ölçülen net alışların %80’den fazlasını gerçekleştirirken yalnız ISCTR’deki alımı yaklaşık 6,1 milyar TL’ye ulaştı.

Bu sabah dolar/TL 48,48, Brent petrol 97,1 dolar, ons altın 4.393 dolar ve Bitcoin 78.900 dolar çevresinde işlem görüyor. İki yıllık tahvil faizi son kapanışta %39,57, 10 yıllık tahvil faizi %34,24 ve beş yıllık CDS yaklaşık 218 baz puan seviyesinde bulunuyor. Brent’in dün gördüğü 99,46 dolarlık zirveden gerilemesi enerji kaynaklı baskıyı bir miktar hafifletse de perşembe günkü faiz kararı öncesinde tahvil cephesinde belirgin bir rahatlama oluşmuş değil.

Fiili dolaşım

SPK’nın dün yayımlanan bültenindeki iki karar, bir şirketin borsada gerçekten ne kadar hissesinin dolaşımda olduğunu ölçme biçimini değiştiriyor. İlk kararla pay ve oy hakkı bildirimlerinde alt eşik %3’e indiriliyor. Merkezi Kayıt Kuruluşu, bir şirkette doğrudan %3 veya daha fazla paya sahip olanları ve fonlar ya da başka halka açık şirketler üzerinden hesaplandığında toplam ekonomik sahipliği %10’u aşanları açıklayacak.

İkinci karar fiili dolaşım hesabını doğrudan etkiliyor. Şirketin kendisine, hakim ortağına, yöneticilerine, kamu kurumlarına veya doğrudan ve dolaylı olarak %10’un üzerinde sahiplik taşıyan kişilere ait paylar fiili dolaşımdan çıkarılacak. 

Örnek olarak bir yatırımcının şirkette doğrudan %8 payı olduğunu düşünelim. Aynı şirketten %6 pay taşıyan bir serbest fonun yarısına da sahipse fon üzerinden gelen dolaylı payı %3 olur. Toplam ekonomik sahiplik %11’e ulaştığı için ilgili paylar fiili dolaşımın dışında değerlendirilebilir. Eski görünümde iki ayrı pozisyon gibi duran yapı, yeni sistemde aynı nihai sahip altında birleştirilecek.

Fiili dolaşım oranları 11 Eylül’den itibaren MKK tarafından günlük hesaplanıp yayımlanacak. Halka açık şirketler de kapsama giren ortak ve yöneticilere ilişkin bilgileri her ayın ilk iş günü MKK’ya bildirecek. Dolaylı sahipliği gösteren tablo bilgilendirme amacı taşıyacak ve tek başına zorunlu pay alım teklifi gibi hukuki sonuçların dayanağı olmayacak.

Atıştırmalıklar

🛢️ Brent petrol, Husi saldırılarının Suudi enerji tesislerinde geçici aksamalara yol açmasının ardından 99,46 doları gördü ve 97,92 dolardan kapandı. Avrupa doğal gazı da 75 euro/MWh sınırına yaklaştı. Hürmüz ile Babülmendep geçişlerinin aynı anda risk altında olması, enerji fiyatlarında jeopolitik primi yüksek tutuyor.

🌡️ ABD’de bir yıllık enflasyon beklentisi %3,6, beş yıllık beklenti %3 ile değişmedi. İşsizliğin bir yıl sonra daha yüksek olacağını düşünenlerin ortalama olasılığı ise %44,4’e çıkarak Nisan 2020’den beri en yüksek seviyeye ulaştı. Enflasyon beklentileri bozulmazken işgücü algısının zayıflaması Fed’in büyüme ve fiyat istikrarı arasındaki tercihini zorlaştırıyor.

🏭 Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi ağustosta 52,2’den 52,7’ye yükselerek Mayıs 2024’ten beri en güçlü iyileşmeyi gösterdi. Otomotiv ihracatı aynı ayda 2,79 milyar dolar, yılın ilk sekiz ayında 27,2 milyar dolar oldu. Avrupa Birliği’nin otomotiv ihracatındaki %74’lük payı, Avrupa’daki sipariş görünümünü sektör açısından belirleyici hâle getiriyor.

🤝 Avrupa Birliği ile Kanada, ticaretin yanında savunma, uzay, kritik mineraller ve araştırmayı kapsayan geniş bir ortaklık hazırlıyor. Avrupa ülkeleri aynı dönemde Ukrayna’ya hava savunması desteğini artırıyor. ABD’nin arabuluculuk girişimlerine rağmen sahadaki saldırıların sürmesi, Avrupa’nın ekonomik ve güvenlik politikasını uzun sürecek bir çatışmaya göre şekillendirdiğini gösteriyor.

Şirket Haberleri

THYAO - Ağustosta yolcu sayısı yıllık %5,6 artarak 10 milyona, doluluk oranı 1,3 puan yükselerek %88’e çıktı. Kapasite %4,2 artarken yolcu büyümesinin daha güçlü kalması verimi destekledi. Uzak Doğu kapasitesi %19,7 artarken Orta Doğu kapasitesinin %23,2 azalması, jeopolitik risk karşısında hat dağılımının değiştiğini gösterdi.

ALVES - Şirketin borçları nedeniyle farklı kişi ve kurumlar tarafından başlatılan takipler kapsamında mal varlıklarına toplam 1,06 milyar TL haciz işlendi. Haciz kapsamındaki makineler çalışmaya ve üretim kesintisiz sürmeye devam ediyor.

MAGEN - 24 MWm kurulu güce sahip Moralı JES-1’in sahibi Hez Enerji’nin tamamının 105,5 milyon dolar bedelle devri tescil edildi. Mevcut santral için ilk beş yılda yıllık 16,45 milyon dolar gelir ve 13,46 milyon dolar FAVÖK öngörülüyor. İşlem sonrasında grubun toplam kurulu gücü 354 MWm’ye ulaştı.

ERCB - Şirket, Milli Savunma Bakanlığı’nın Çanakkale iskele projesi için 563 adet çelik kazık boru üretecek. İşin 2027’nin ilk çeyreğine kadar tamamlanması ve satışlara yaklaşık 12 milyon dolar katkı sağlaması bekleniyor. Sözleşme, şirketin son 12 aylık satışlarının yaklaşık %8,8’ine karşılık geliyor.

MASFN - Maldivler’de lagün üzerine kurulacak güneş enerjisi santrali ve enerji depolama sistemi için toplam 7,5 milyon dolarlık iki sözleşme imzalandı. Tutar şirketin son 12 aylık satışlarının yaklaşık %6,2’sine denk geliyor.