Sektörel Görünüm - Eylül 2026 Bankacılık Bülteni

✦ Temmuz ayında bankacılık sektörünün net kârı 68,0 milyar TL seviyesinde gerçekleşerek geçen yılın aynı ayına göre %19,8 artarken aylık bazda %36,3 gerileme kaydetti. Yılın ilk yedi ayındaki birikimli net kâr ise 596,4 milyar TL ile geçen yılın aynı dönemine göre %24,5 artış gösterdi.

✧ Aylık gerilemenin kaynağının çekirdek bankacılık gelirleri olmadığını görüyoruz. Net faiz ve kâr payı gelirleri temmuzda 226,6 milyar TL ile aylık bazda %4 artarken; ticari kâr/zarar kalemi -53,8 milyar TL ile haziran ayındaki -42,3 milyar TL'lik zararın %27 üzerine çıktı. Net ücret ve komisyon gelirleri aylık %8 gerilerken faaliyet giderleri ise aylık %8 artış kaydetti.

✦ Sermaye yapısına göre alt kırılımlar incelendiğinde, haziranda genele yayılan toparlanmanın temmuzda yerini yine genele yayılan bir gerilemeye bıraktığı izlendi. Aylık bazda yabancı mevduat bankalarının net kârı %2,1, kalkınma ve yatırım bankalarının net kârı %17,1, kamu mevduat bankalarının net kârı %41,5, katılım bankalarının net kârı %57,8, yerli özel mevduat bankalarının net kârı ise %65,4 azaldı.

✦ Sektörün takipteki kredi oranındaki bozulmanın hızı yavaşlarken ağustos ayı sonundaki seviyenin %3 eşiğini aştığını görüyoruz. Haziran sonunda %2,85, temmuz sonunda %2,98 seviyesinde olan takipteki kredi oranı, ağustos sonu itibarıyla %3,01'e yükseldi. Toplam takipteki kredi tutarı aylık 26,4 milyar TL artışla 844,9 milyar TL seviyesine ulaşırken bu artış temmuz ayındaki 61,0 milyar TL'lik artışın altında kaldı. Verinin alt kırılımında ise belirgin bir ayrışma söz konusu. Temmuz ayı sonunda %4,96 olan tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarındaki takip oranı ağustos sonunda %5,16'ya çıktı. Ticari kredilerde ise temmuzda %2,33'e yükselen takip oranı, ağustosta %2,31'e geriledi.

✧ Takipteki kredi oranındaki yükselişe karşın karşılık maliyetinin henüz aynı hızda artmadığını görüyoruz; temmuzda ayrılan karşılıklar 72,8 milyar TL ile haziran ayındaki 72,6 milyar TL seviyesinin yalnızca sınırlı üzerinde gerçekleşti. Bu, aktif kalitesindeki bozulmanın kârlılığa yansımasının gecikmeli olabileceğine işaret ediyor.

✦ Ağustos ayında toplam kredi hacmi aylık bazda %2,17 artışla 28,029 trilyon TL'ye yükseldi. Yılbaşına göre nominal artış %21,60 olarak gerçekleşirken, aynı dönemde TÜFE'nin %22,07 yükselmesi nedeniyle reel bazda %0,47 daralma görüldü. Kredi türleri incelendiğinde, ticari ve diğer krediler aylık bazda %2,64 büyürken, temmuzda %4,00 artan tüketici kredileri %0,75 ile belirgin biçimde yavaşladı.

✦ Ticari kredi faizi ağustos ayında yeniden dalgalı bir seyir izledi. Temmuz sonunda %52,51 olan faiz oranı, 7 Ağustos haftasında %55,52'ye kadar yükseldikten sonra ay sonunda %51,64'e geriledi. Ortalama faiz oranı ise temmuz ayında %54,12’yken ağustosta %53,56'ya indi. Öte yandan, 3 aya kadar vadeli TL mevduat faiz oranı temmuz sonundaki %47,70 seviyesinden ağustos boyunca gerilemeyi sürdürdü ve ayın son haftasında 235 baz puanlık sert bir düşüşle %44,79 seviyesine indi. Temmuz ayında %48,15 olan ortalama mevduat faizi de ağustosta %46,81 olarak gerçekleşti. Bu gelişmeler doğrultusunda, temmuz ayında 5,97 olan ticari kredi-mevduat makası ağustosta 0,78 puan genişleyerek 6,75 seviyesine ulaştı, ay sonu itibariyle de 6,85 puana çıktı.

✧ Mevduat faizlerindeki bu gerileme, TCMB'nin haftalık repo ihalelerine dönmesiyle birlikte ortalama fonlama maliyetinin %40'tan %37'ye, TLREF'in %39,86'dan %36,85'e inmesinin doğrudan yansıması. Mevduat faizlerinin kredi faizlerine kıyasla daha hızlı gerilemesi, makasın ağustos boyunca genişlemesini açıklıyor. Temmuz ayı kârlılık verisi bu rahatlamayı henüz içermiyor; dolayısıyla ağustosta 6,85 puana çıkan kredi-mevduat makası, marj tarafındaki toparlanmanın kârlılığa eylül ve sonrasında yansıyabileceğine dair ilk somut gösterge niteliğinde. Toparlanmanın kalıcılığı ise mevduat maliyetlerindeki düşüşün sürmesine, kredi faizlerindeki dalgalı seyrin yatışmasına ve enflasyon beklentilerindeki iyileşmeye bağlı olacak.