Yeni rehber, vade sonu ve Hürmüz

31 Ağustos Pazartesi gününden herkese iyi haftalar, Fintables Bülten’e hoş geldiniz.

☑ SPK’nın cuma akşamı yayımladığı yeni yatırım fonları rehberi bugün piyasayla ilk kez buluşacak. BIST 30 dışındaki hisselere getirilen yoğunlaşma ve fiili dolaşım sınırları, fon sahipliğinin yüksek olduğu küçük ve orta ölçekli şirketlerde hareketliliği artırabilir. Ancak uyum takvimi yıl sonuna yayıldığı için kademeli bir geçiş süreci görebiliriz.

☑ BIST 100 geçen haftayı %0,9 yükselişle 14.642 puandan tamamladı. Kısa vadeli faizlerdeki düşüş inşaat, bankacılık ve GYO hisselerini desteklerken sanayi endeksindeki artış %0,6’da kaldı. Fon rehberinin ilk işlem günü ile VİOP vade sonunun aynı seansa gelmesi, temel fiyatlamayla teknik işlemleri birbirinden ayırmayı zorlaştırabilir.

☑ ABD’nin Larak Adası’ndaki iki İran rampasını vurmasının ardından İran, Ürdün’de Amerikan askerlerinin bulunduğu üslere füze ve İHA’larla karşılık verdi. Hürmüz’de çatışmaların yeniden başlaması Brent petrolü 90 doların üzerine taşıdı. Fiyat artışı henüz büyük bir arz kaybından değil, deniz trafiğinin yeniden aksayabileceği endişesinden kaynaklanıyor.

☑ Türkiye ekonomisinin ikinci çeyrekte yıllık %2,7, bir önceki çeyreğe göre %1 büyümesi bekleniyor. Haftanın para politikası açısından daha belirleyici verisi ise perşembe günü açıklanacak ağustos enflasyonu olacak. Aylık beklenti %1,91 seviyesinde bulunuyor.

Okuma süresi: 4 dakika 17 saniye

Ajanda

1️⃣ TÜİK, ikinci çeyrek büyüme ile temmuz ayı iş gücü istatistiklerini saat 10.00’da açıklayacak. İlk çeyrekte %2,5 olan yıllık büyümenin %2,7’ye yükselmesi bekleniyor.

2️⃣ BDDK’nın temmuz ayı bankacılık sektörü verileri saat 14.00’te yayımlanacak. Kredi büyümesinin yanı sıra takipteki alacaklar, sektör kârı ve sermaye yeterliliğindeki değişim izlenecek.

3️⃣ VİOP’ta ağustos vadeli endeks, pay ve döviz sözleşmelerinin son işlem günü. Pozisyon kapatma ve eylül vadeli sözleşmelere geçiş işlemleri gün içi hacmi ve kapanış fiyatlarını etkileyebilir.

Haftaya Girerken Arka Plan

BIST 100 geçen haftayı %0,9 yükselişle tamamlarken hareketin merkezinde TCMB’nin bir hafta vadeli repo ihalelerine dönmesi vardı. TLREF’in %39,86’dan %36,85’e, ortalama fonlama maliyetinin %40’tan %37’ye gerilemesiyle inşaat endeksi %7,2, bankacılık %6,0 ve GYO endeksi %5,0 yükseldi. Sanayideki %0,6’lık artış, kısa vadeli faizlerdeki düşüşün henüz geniş tabanlı bir piyasa iyimserliğine dönüşmediğini gösterdi.

Bugün bu fiyatlamaya fon rehberinin ilk piyasa etkisi eklenecek. Yeni kurala göre serbest fonlarda ağırlığı %5’i aşan varlıkların toplamı fon portföyünün %20’sini geçemeyecek. Tek bir fonun bir şirkette taşıyabileceği pay için şirketin fiili dolaşım oranına göre %2 ile %8 arasında değişen sınırlar getirildi. BIST 30 paylarının kapsam dışında bırakılması, muhtemel pozisyon değişikliklerinin daha çok küçük ve orta ölçekli hisselerde hissedilebileceğine işaret ediyor.

Mevcut pozisyonlarda sınırı aşan fonların ekim sonuna kadar aşımın üçte birini, kasım sonuna kadar üçte ikisini azaltması ve 31 Aralık’ta tam uyuma ulaşması gerekiyor. Buna karşılık yöneticiler takvimi beklemeden pozisyon azaltmayı seçebilir veya sınırın altında güvenlik payı bırakabilir. Likiditesi düşük hisselerde önden yapılan sınırlı işlemler bile fiyat hareketini büyütebilir.

VİOP vade sonunun aynı seansa denk gelmesi bu ayrımı daha da zorlaştıracak. Ağustos vadeli sözleşmeler kapatılırken pozisyonların eylül vadeye taşınması, özellikle günün son bölümünde spot ve vadeli piyasa arasındaki işlemleri artırabilir. Bugün bir hissedeki sert hareketi doğrudan fon rehberine bağlamadan önce işlem hacmine, BIST 30 ayrımına ve vade geçişine birlikte bakmak gerekecek.

Hürmüz

ABD, İran güçlerinin deniz mayını taşıyan roketleri fırlatmaya hazırlandığını belirttiği Larak Adası’ndaki iki rampayı vurdu. Bir aydan uzun süredir İran güçlerine yönelik ilk Amerikan saldırısının ardından Tahran, Ürdün’de Amerikan askerlerinin bulunduğu iki üsse füze ve İHA’larla karşılık verdi. Saldırıların önemli bölümünün önlendiği ve ilk açıklamalara göre Amerikan personel kaybı yaşanmadığı bildirildi. Brent petrol ilk işlemlerde %2’nin üzerinde yükselerek 90 doların üzerine çıktı. Hareket şimdilik yeni bir üretim kaybından çok, Hürmüz geçişlerinin yeniden aksayabileceği endişesini yansıtıyor.

ABD ile İran arasındaki savaşın yeniden çıkmaza girdiğini görüyoruz. Washington askeri saldırıların yanında İran’ı finansal sistemden izole etmeye çalışıyor ancak Çin bağlantılı büyük banka ve kurumları hedef almanın küresel piyasaları etkileme riski bulunuyor. İki taraf da geri adım atmıyor ancak tam kapsamlı savaşı tetikleyecek eşiklerden kaçınıyor. Bu denge, petrol fiyatları ile tahvil getirilerinin birlikte yüksek kalmasına neden oluyor.

Açıklanacak Veriler

Türkiye ekonomisinin ikinci çeyrekte yıllık %2,7 ve çeyreklik %1 büyümesi bekleniyor. İlk çeyrekte büyüme yıllık %2,5, çeyreklik %0,1 seviyesindeydi. Manşet rakam kadar büyümenin nereden geldiği de önemli olacak. Hanehalkı tüketiminin büyümeye katkısını koruması, sıkı finansal koşullara rağmen iç talebin henüz belirgin biçimde soğumadığını gösterebilir. İhracatın katkısı ve sanayi katma değeri ise büyümenin üretim tarafına ne ölçüde yayıldığını ortaya koyacak. Salı günü imalat PMI, perşembe günü ağustos enflasyonu açıklanacak. Enflasyonda aylık medyan beklenti %1,91, 2026 yıl sonu beklentisi %29,5 seviyesinde bulunuyor.

Küresel takvim salı günü Çin ve Avrupa imalat göstergeleri, Euro Bölgesi öncü enflasyonu, ABD JOLTS açık iş sayısı ve ISM imalat endeksiyle yoğunlaşacak. Çarşamba günü ADP özel sektör istihdamı ve Fed Bej Kitap, perşembe günü ABD hizmet PMI ile haftalık işsizlik başvuruları yayımlanacak. Cuma günkü ABD istihdam raporunda yaklaşık 65 bin kişilik artış bekleniyor. Temmuzda istihdamın 23 bin azalması ve önceki iki aya ilişkin rakamların toplam 103 bin aşağı çekilmesi, bu haftaki veriyi Kevin Warsh’ın faiz artışı mesajı açısından daha önemli hale getiriyor.

Atıştırmalıklar

🇺🇸 ABD istihdam verilerinin yıllık kıyaslama çalışması, Mart 2026 itibarıyla tarım dışı istihdam seviyesinin daha önce açıklanandan 79 bin kişi düşük olduğunu gösterdi. Özel sektör istihdamındaki aşağı yönlü düzeltme 178 bine ulaştı. Ekonomistlerin 183 bin kişilik yukarı yönlü revizyon beklediği düşünülürse sonuç, iş gücü piyasasının tahmin edilenden daha zayıf olduğuna işaret ediyor. Rakamlar henüz aylık serilere işlenmediği için kesin düzeltme 2027 başında yapılacak.

🏦 Kevin Warsh’ın Jackson Hole konuşması tahvil piyasasında en güçlü etkiyi kısa vadelerde yarattı. İki yıllık faiz yaklaşık 14 baz puan yükselirken 10 yıllık faiz %4,72’ye, 30 yıllık faiz %5,21’e çıktı. ABD Hazinesi’nin uzun vadeli tahvil geri alımlarını haftalık 4 milyar dolara yükseltmesi piyasa işleyişini rahatlatıyor. Ancak bütçe açığı ve yüksek tahvil arzı sürdüğü için program uzun vadeli faizleri kalıcı biçimde aşağı çekemiyor.

🛢️ ABD Başkanı Trump, ABD’nin Venezuela’da 65 milyar varili aşan petrol rezervleri üzerinde çoğunluk kontrolü sağlayacak bir anlaşmaya vardığını açıkladı. Anlaşmanın kapsamı, mülkiyet yapısı ve yatırım takvimi henüz ayrıntılandırılmadı. Venezuela’nın üretim altyapısının uzun süredir yatırım eksikliği yaşaması nedeniyle rezervlere erişim kısa vadede aynı miktarda yeni üretim anlamına gelmiyor.

🔥 Avrupa’daki doğal gaz depolarının doluluk oranı yaklaşık %63 ile aynı dönem için %80 civarındaki beş yıllık ortalamanın oldukça altında bulunuyor. Katar’ın Avrupa ve Asya’ya yönelik bazı LNG teslimatlarındaki mücbir sebep uygulamasını ekim ve kasım aylarına uzatması, kış öncesi stok yenileme hızını sınırlıyor. Hürmüz’deki yeni gerilim, petrolün yanında Avrupa gaz fiyatları açısından da yukarı yönlü risk yaratıyor.