Hafta enflasyon verisiyle başlıyor

5 Ekim Pazartesi gününden herkese iyi haftalar, Fintables Bülten’e hoş geldiniz.

☑️ Haftanın ilk önemli verisi eylül enflasyonu olacak. Ekonomistlerin ortalama beklentisi TÜFE’nin aylık %2,18 artması, yıllık enflasyonun ise %31,51’den %30,16’ya gerilemesi yönünde. Ancak faiz patikası açısından yıllık orandan çok hizmet, kira, gıda ve enerji kalemlerindeki aylık eğilim izlenecek.

☑️ Eylül ayında ihracat %15,4 artarak 26 milyar dolara yaklaştı. İthalattaki artışın daha sınırlı kalması dış ticaret açığını yaklaşık %25 daralttı. Son 12 aylık mal ihracatının 283,7 milyar dolara ulaşmasıyla yıl sonu hedefi üç ay önceden geçildi.

☑️ ABD’de tarım dışı istihdam yalnızca 29 bin kişi arttı. Veri ilk anda tahvil faizlerini aşağı çekse de hareket kalıcı olmadı ve 10 yıllık getiri yeniden %5,28’e yükseldi. İstihdamdaki yavaşlama yakın vadeli faiz artışı ihtimalini azaltıyor; ancak petrol, enflasyon ve yüksek kamu borçlanması uzun vadeli tahvillerin rahatlamasını zorlaştırıyor.

☑️ Petrolde stratejik stokların kullanılması ve yüksek fiyatların talebi baskılaması yukarı yönlü hareketi sınırlıyor. Buna mukabil İran gerilimi, Hürmüz riski ve OPEC+’ın kasım üretimini artırmaması ise Brent petrolü 100 doların üzerinde tutuyor.

Okuma süresi: 4 dakika 9 saniye

Ajanda

1️⃣ Eylül ayı tüketici ve üretici enflasyonu açıklanacak. Aylık TÜFE beklentisi %2,18 seviyesinde bulunuyor. Bu tahmin gerçekleşirse yıllık enflasyonun %30,16’ya gerilemesi bekleniyor.

2️⃣ Euro Bölgesi’nde hizmet ve bileşik PMI verilerinin nihai sonuçları ile üretici fiyatları takip edilecek. Enerji maliyetlerinin üretici fiyatlarına ne ölçüde yansıdığı, Avrupa tahvilleri açısından önemli olacak.

3️⃣ ABD’de ISM hizmet endeksi açıklanacak. Cuma günkü zayıf istihdam verisinin ardından faaliyetin yanında istihdam ve ödenen fiyatlar alt endeksleri de yakından izlenecek.

Haftaya girerken

BIST 100 cuma gününü %0,17 artışla 12.270 puandan tamamladı. BIST Tüm-100 endeksinin %0,84, bankacılık endeksinin %0,38 gerilemesi, toparlanmanın piyasanın tamamına yayılmadığını gösteriyor. İşlem hacmi de 124,8 milyar TL’ye düştü. Perşembe günkü güçlü yükselişin ardından alımların devam etmemesi, yatırımcıların yeni haftaya daha temkinli girdiğini düşündürüyor. İlk yönü büyük ölçüde enflasyon verisi belirleyecek.

Ağustosta aylık TÜFE %1,84 olmuştu. Eylül beklentisi bunun üzerinde, %2,18 seviyesinde. İstanbul’da perakende fiyatların aynı ay %2,11 artması manşet veri açısından beklentiyle uyumlu bir öncü sinyal verirken, enerji ve yakıt fiyatlarındaki hızlanma ekim ayına taşınabilecek maliyet baskısını artırıyor. Aylık enflasyonun %2 civarında kalması, hizmet fiyatlarının yavaşlaması ve gıda kaynaklı baskının sınırlı olması halinde 22 Ekim toplantısına yönelik faiz indirimi beklentileri güçlenebilir.

ABD’de tarım dışı istihdam eylülde yalnızca 29 bin kişi arttı. Beklenti yaklaşık 90 bin seviyesindeydi. İşsizlik oranı %4,1’den %4,2’ye yükselirken temmuz ve ağustos aylarına ilişkin istihdam artışı toplam 60 bin kişi aşağı revize edildi. Ücretlerdeki aylık artış da %0,1’e geriledi. Rakamlar iş gücü piyasasının tek bir ayda değil, son birkaç ayın genelinde hız kaybettiğini gösteriyor. Tahvil piyasasının ilk tepkisi de buna uygundu. ABD 10 yıllık tahvil faizi veri sonrasında %5,17’nin altına indi.

10 yıllık tahvil getirisi haftayı yeniden %5,28, iki yıllık getiri ise %4,84 seviyesinde tamamladı. Zayıf istihdam Fed’in ekim ayında yeniden faiz artırma ihtimalini azaltıyor, ancak uzun vadeli tahviller yalnızca bir sonraki Fed kararını fiyatlamıyor. Petrol fiyatları, bütçe açığı, yoğun tahvil arzı ve enflasyonun hedefin üzerinde kalması uzun vadeli getirileri yukarıda tutuyor.

Açıklanacak veriler

Yurt içinde enflasyonun ardından salı günü reel efektif döviz kuru ile TCMB’nin aylık fiyat gelişmeleri değerlendirmesi yayımlanacak. Çarşamba günü Hazine nakit dengesi, perşembe günü rezervler, yabancı yatırımcı işlemleri ve para-banka istatistikleri açıklanacak. Cuma günü ağustos ayı sanayi üretimi gelecek. Veri, üçüncü çeyreğin son bölümüne girilirken üretimdeki yavaşlamanın ne kadar yaygınlaştığını gösterecek.

Global tarafta ABD ISM hizmet endeksinin ardından çarşamba günü Fed’in son toplantısına ait tutanaklar yayımlanacak. Üyelerin zayıflayan istihdam ile yüksek enflasyon arasında nasıl bir denge kurduğu önemli. Avrupa’da hizmet aktivitesi ve üretici fiyatları, Çin’de ise tatil sonrasında piyasaların vereceği tepki izlenecek.

Atıştırmalıklar

📦 İhracat yıl sonu hedefini üç ay önceden geçti. Eylül ayında ihracat %15,4 artışla 25,98 milyar dolara, ithalat %5,9 artışla 31,21 milyar dolara yükseldi. Aylık dış ticaret açığı böylece 6,96 milyar dolardan 5,23 milyar dolara geriledi. Ocak-eylül döneminde ihracat 211 milyar dolara ulaşırken son 12 aylık mal ihracatı 283,7 milyar dolara çıktı ve 282 milyar dolarlık yıl sonu hedefini aştı. Mal ve hizmet ihracatının toplamı da 409,1 milyar dolarla 410 milyar dolarlık hedefe yaklaştı. Buna karşılık petrolün 100 doların üzerinde kalması son çeyrekte enerji ithalatını yeniden büyütebilir.

🛢️ OPEC+ üretimi artırmadı. Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman kasım ayı üretim hedeflerini değiştirmedi. Brent petrol de haftayı 102,25 dolar çevresinde tamamladı. Karar, İran kaynaklı arz belirsizliğinin sürdüğü bir dönemde piyasaya ilave petrol gelmeyeceğini gösteriyor. Buna karşılık G7 ülkelerinin dört aya yayılacak şekilde 100 milyon varillik stratejik ürün stoku kullanmaya hazırlanması ve yüksek fiyatların tüketimi baskılaması yükselişi sınırlıyor. Petrolün 100 dolar çevresinde sıkışması bu dengenin sonucu. Bir tarafta Hürmüz ve fiziksel arz riski, diğer tarafta stratejik stoklar ve talep kaybı bulunuyor.

🌍 İran’ın önerisi yedi günlük bir yol haritası içeriyor. Tahran, ABD’nin deniz ablukasını kaldırması, İran petrolüne uygulanan yaptırımlardan feragat etmesi ve bölgesel ateşkes sağlanması halinde Hürmüz Boğazı’nı yedi gün içinde tamamen açmayı teklif ediyor. İran yönetimi ayrıca açıkladığı yedi koşulun kabul edilmesinde ısrar ediyor. Trump yönetimi mevcut teklifi yeterli bulmadı. Görüşmeler devam ediyor ancak hafta sonu yapılan açıklamalar tarafların uzlaşmaya yaklaştığını göstermiyor. Bu belirsizlik Hürmüz kaynaklı risk priminin petrol fiyatlarında kalmasına neden oluyor.

📉 Kredili işlemlerdeki özkaynak esnekliği uzatıldı. Kredili sermaye piyasası işlemlerinin devamı sırasında asgari özkaynak koruma oranının %35 yerine %20 uygulanabilmesine imkân tanıyan düzenleme, 30 Ekim seans sonuna kadar devam edecek. Daha düşük koruma oranı, teminat tamamlama çağrılarının ve zorunlu satışların daha geç devreye girmesini sağlayabilir. Böylece kaldıraçlı pozisyonlardan kaynaklanan satışların piyasadaki düşüşü hızlandırma riski azalabilir.

💳 Kredi kartında asgari ödeme eşiği yükseltildi. Kredi kartı limiti 100 bin TL ve altında olan kullanıcılar için asgari ödeme oranı %20 olacak. Limiti bu tutarın üzerinde bulunan kartlarda %40 oranı devam edecek. Önceki eşik 50 bin TL’ydi. Dolayısıyla düzenleme özellikle kart limiti 50 bin ile 100 bin TL arasında bulunan kullanıcıların aylık ödeme yükünü azaltıyor. Borcun faizi veya toplam tutarı ise değişmiyor. Cep telefonu kredilerinde de fiyatı 40 bin TL’ye kadar olan cihazlar için azami vade 12 ay, bu tutarın üzerindeki cihazlar için üç ay olarak belirlendi.