Likidite sınavı ikinci haftasında

21 Eylül Pazartesi gününden herkese iyi haftalar, Fintables Bülten'e hoş geldiniz.

☑ SPK, 131 fonun tasfiyesi için belirlenen azami süreyi portföy yapıları ve piyasa koşullarını dikkate alarak 3 aydan 6 aya çıkardı. Daha uzun takvim kısa vadeli zorunlu satış baskısını azaltabilir.

☑ Tera Portföy, hafta sonunda iade talimatlarının yaklaşık 300 milyar TL’lik toplam çıkış talebine dönüştüğünü açıkladı.

☑ Bu haftanın en önemli konusu fonların ödeme planları ile tasfiye dışındaki fonlarda iade taleplerinin sürüp sürmemesi belirleyecek.

☑ Brent petrol 109 doların üzerinden 103 doların altına gerilerken ABD tahvil faizleri yüksek kalmayı sürdürdü. Petrol ve uzun vadeli faizlerin aynı anda gerilememesi, gelişmekte olan piyasalar için kalıcı bir rahatlama oluşmasını zorlaştırıyor.

Okuma süresi: 3 dakika 26 saniye

Ajanda

1️⃣ Tasfiye kapsamındaki fonlarda yatırımcı payları, tamamlanmamış emirler ve hesaplar üzerindeki kısıtların eşleştirileceği iki iş günlük ilk mutabakat dönemi tamamlanacak.

2️⃣ Eylül ayı Reel Kesim Güven Endeksi ve imalat sanayi kapasite kullanım oranı açıklanacak. Ağustosta mevsimsellikten arındırılmış güven endeksi 100,2, kapasite kullanım oranı %74,1 seviyesindeydi.

Haftaya Girerken Arka Plan

SPK, hafta sonunda yayımladığı 2026/62 sayılı bültenle tasfiye işlemleri için belirlenen azami süreyi 3 aydan 6 aya çıkardı. Kararda fonların portföy yapıları ve piyasa gelişmeleri gerekçe gösterildi. Değişiklik, satışların daha uzun bir döneme yayılmasına imkân vererek düşük likiditeli varlıklarda kısa sürede oluşabilecek fiyat baskısını sınırlayabilir. Bunun karşılığında yatırımcıların nihai tahsilat tutarı ve süresi üzerindeki belirsizlik daha uzun sürebilir.

İlk aşamada MKK kayıtlarıyla yatırımcıların fon payları, gerçekleşmemiş emirleri ve paylar üzerindeki rehin veya haciz gibi kısıtlar karşılaştırılacak. Ardından en geç 10 iş günü içinde menkul kıymetler, repo ve mevduat işlemleri, alacaklar, borçlar ve giderler mutabakata bağlanacak. Satış takvimini görevlendirilen bankalar piyasa derinliğini gözeterek belirleyecek. Dolayısıyla portföylerin tamamının pazartesi günü veya aynı anda satılması gerekmiyor.

Altı aylık azami süre, bütün yatırımcıların altı ay bekleyeceği anlamına gelmiyor. Nakit oluştukça ara ödemeler yapılabilecek. Ancak sürecin kesin bitişi için artık daha geniş bir üst sınır bulunuyor. Piyasa açısından kararın kısa vadeli karşılığı daha az zorunlu satış, yatırımcı açısından karşılığı ise daha uzun bir belirsizlik dönemi anlamına geliyor.

Açıklanacak Veriler

Yurt içinde reel kesim güveni ve kapasite kullanımının ardından salı günü tüketici güveni, çarşamba günü sektörel enflasyon beklentileri açıklanacak. Perşembe günkü TCMB verileri ise fon geriliminin yoğunlaştığı 18 Eylül haftasını kapsayacak. Rezervler, yabancıların hisse ve tahvil işlemleri, yurt içi yerleşiklerin döviz tercihi ve bankacılık sistemindeki fonlama kompozisyonu bu nedenle normalden daha fazla önem taşıyor.

Küresel tarafta çarşamba günü açıklanacak öncü PMI verileri enerji şokunun üretim ve hizmetlere ne ölçüde geçtiğini gösterecek. Perşembe günü ABD işsizlik maaşı başvuruları ve yeni konut satışları, cuma günü dayanıklı mal siparişleri ile Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin nihai sonucu izlenecek. Ağustos ayı PCE verisi bu haftanın değil, 30 Eylül’ün ajandasında bulunuyor.

Atıştırmalıklar

🛢️ Brent petrol geçen hafta 109 doların üzerine çıktıktan sonra cuma günü 103 doların altına geriledi. ABD Merkez Komutanlığı, son iki haftadaki ham petrol, ürün ve LNG geçişlerinin son altı ayın en yüksek seviyesine ulaştığını ve Hürmüz’deki ana güzergâhlarda mayın temizleme çalışmalarının ilerlediğini açıkladı. Buna rağmen Suudi Arabistan’ın doğu-batı boru hattındaki hasar, yüksek tanker maliyetleri ve Avrupa’ya ekim teslimatlarının azalması fiziksel piyasayı sıkı tutuyor. Johan Sverdrup petrolünün Dated Brent’e göre primi savaş öncesindeki yaklaşık 60 sentten 35 dolara kadar yükseldi.

🏦 Fed geçen hafta politika faizini 25 baz puan artırarak %3,75-4 aralığına taşıdı. İki yıllık ABD tahvil faizi cuma günü %4,74 ile Temmuz 2024’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkarken 10 yıllık faiz %5 çevresinde kaldı. ING, Fed ve ECB’den aralık ayında birer faiz artırımı daha bekliyor ve ABD 10 yıllık faizinin yıl sonunda %5,1’e ulaşabileceğini tahmin ediyor. Saxo Bank ise hisselerdeki son toparlanmayı petrol ve tahvil faizlerinin aynı anda gerilemesine bağlıyor. Bu iki fiyat yeniden yükselirse gelişmekte olan piyasalar için rahatlama kısa sürebilir.

🔎 SPK, yatırım fonu rehberindeki değişikliklerin hazırlık sürecinin Aralık 2025’te Finansal İstikrar Komitesi’nde başladığını açıkladı. Kurum, düşük fiili dolaşıma sahip hisselerde ekonomik temellerle açıklanamayan fiyat hareketleri ile ilişkili taraflara teminatsız kaynak aktarımı risklerini düzenlemenin gerekçeleri arasında gösterdi. Hafta sonunda tasfiye süresinin altı aya çıkarılması, hızlı satış yerine kontrollü çözülmeye alan açıyor.

⚖️ İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, bazı portföy ve yatırım şirketleri ile yöneticilerine ilişkin mali verilerin incelenmesi için MASAK’tan bilgi talep etti. Bu adım fon tarafındaki piyasa geriliminin düzenleyici süreçten adli inceleme aşamasına da taşındığını gösteriyor. Bununla birlikte süreç henüz soruşturma aşamasında.

🤝 ABD ve Çin ekonomi ekiplerinin New York’taki görüşmeleri hafta ortasına kadar sürecek. Ticaret, yapay zekâ, nadir toprak elementleri ve İran’a yönelik yaptırımlar masadaki konular arasında bulunuyor. ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile perşembe günü Washington’da görüşeceğini söylerken Pekin aynı ayrıntıda bir takvim açıklamadı.

🤖 OpenAI’ın yatırımcılara sunduğu projeksiyonda 2026-2030 dönemindeki kümülatif negatif serbest nakit akışının 278 milyar dolara ulaşabileceği hesaplandı. Şirket gelirinin bu yıl 36 milyar dolardan 2030’da 350 milyar dolara çıkması bekleniyor. Gelirde yaklaşık 10 kat artış öngörülmesine rağmen nakit ihtiyacının büyümeyi sürdürmesi, yapay zekâ yarışının yalnız model kalitesiyle değil sermayeye erişim ve finansman maliyetiyle de şekilleneceğini gösteriyor.