Endekslerde tarihi değişim

22 Eylül Salı gününden herkese günaydın, Fintables Bülten’e hoş geldiniz.

☑ BIST 100 gün içindeki yaklaşık %3’lük kaybını geri alarak %0,40 yükseldi. Buna karşılık 491 hisse gerilerken 127 hisse taban fiyattan kapandı.

☑ Dün Borsa İstanbul'da Ziraat Yatırım üzerinden yaklaşık 22,3 milyar TL net alım gerçekleşti. Alımlar ASELS, TUPRS, BIMAS, THYAO ve bankalar gibi büyük hisselerde yoğunlaştı.

☑ Dördüncü çeyrek endeks revizyonunda BIST 30’da TRMET, DSTKF’nin yerini aldı. BIST 100’de 27 giriş ve 27 çıkış bulunuyor. Şu ana kadar yapılmış en büyük değişim.

☑ Brent petrolün 100 doların altına gerilemesi, tahvil faizlerindeki düşüş ve teknoloji hisselerindeki yükseliş küresel risk iştahını destekledi.

Okuma süresi: 4 dakika 49 saniye

Ajanda

1️⃣ Eylül ayı tüketici güven endeksi açıklanacak. Endeks ağustosta 90,8 ile kötümserlik eşiğinin altında kalmıştı. Alt kalemlerdeki dayanıklı tüketim ve tasarruf eğilimi, iç talebin yönü açısından izlenecek.

2️⃣ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu başlayacak. İran savaşı, Hürmüz Boğazı ve Rusya-Ukrayna hattındaki diplomatik temaslar enerji fiyatları açısından yakından takip edilecek.

3️⃣ Fed üyeleri John Williams, Philip Jefferson ve Thomas Barkin’in açıklamaları izlenecek. 

4️⃣ ABD’de mevcut konut satışları açıklanacak. Yüksek mortgage faizlerinin konut talebi üzerindeki etkisi takip edilecek.

Borsa İstanbul

BIST 100 pazartesi günü 12.895 puana kadar geriledikten sonra güçlü alımlarla yönünü çevirdi ve günü %0,40 yükselişle 13.337,69 puandan tamamladı. Gün içi dip seviyesinden toparlanma 440 puanı aşarken işlem hacmi 187,7 milyar TL oldu. Bankacılık endeksi %1,90 yükselirken holding endeksi %1,89 geriledi.

Bununla birlikte yükseliş piyasanın geneline yayılmadı. Seansı yalnızca 111 hisse artıda, 491 hisse ekside tamamladı ve127 hisse taban fiyatından kapandı. Ziraat Yatırım üzerinden gerçekleşen yaklaşık 22,3 milyar TL’lik net alım ASELS, TUPRS, BIMAS ve THYAO başta olmak üzere büyük hisselerde yoğunlaştı.

Fonların tasfiye süresinin 3 aydan 6 aya çıkarılması, varlıkların kısa sürede ve piyasa derinliği gözetilmeden satılması riskini azalttı. Dünkü hareket, bu rahatlamanın henüz piyasanın geneline yayılmadığını gösteriyor. Büyük hisselerde fiyat istikrarı sağlanırken çok sayıda hissede likidite baskısının sürmesi, endeks performansı ile piyasanın genelini birbirinden ayırmayı gerektiriyor.

Bu sabah itibarıyla dolar/TL 48,81, Brent petrol 96,7 dolar, ons altın 4.344 dolar ve Bitcoin 86.600 dolar çevresinde işlem görüyor. Brent'teki geri çekilme takip ediliyor. Global tarafta risk iştahında artışlar takip ediyoruz.

Endeks değişimleri

Borsa İstanbul’un dördüncü çeyrekte geçerli olacak endeks değişiklikleri dün akşam açıklandı. BIST 100’de 27 şirketin değişmesi, endeks tarihinin en kapsamlı dönemsel revizyonlarından birine işaret ediyor. Yeni listeler 1 Ekim’de yürürlüğe girecek. 

BIST 100’deki geniş değişimin arkasında yalnızca piyasa değeri ve işlem hacmi sıralaması bulunmuyor. Endeksin seçim havuzu esas olarak ilgili dönemde Yıldız Pazar’da yer alacak paylardan oluşturuluyor. Endeksten çıkarılacak 27 şirketin 26’sı, 1 Ekim itibarıyla Yıldız Pazar havuzunun dışında kalacak. Bu şirketler 90–110 sıraları arasındaki koruma bandından da yararlanamayarak doğrudan seçim evreninden çıkıyor. Dolayısıyla değişimin büyüklüğü, olağan sıralama hareketinden çok Yıldız Pazar evreninin yeniden şekillenmesinden kaynaklanıyor.

BIST 30’da DSTKF’nin yerine TRMET alınacak. BIST 50’ye CVKMD, CWENE, DOAS, ENERY, MAVI ve TSKB dahil edilirken DSTKF, EFOR, KTLEV, KUYAS, MIATK ve PASEU çıkarılacak.

BIST 100’e AGHOL, AHGAZ, AKCNS, AKFYE, ALBRK, ANHYT, AYGAZ, BINHO, ECZYT, EGEEN, EGGUB, ENTRA, GLYHO, GWIND, ISDMR, KARSN, KATMR, KCAER, KORDS, LMKDC, RGYAS, RYSAS, SNGYO, TABGD, TCKRC, TRGYO ve TTRAK dahil edilecek.

Endeksten BALSU, BTCIM, DAPGM, DSTKF, EFOR, ESEN, EUPWR, GENIL, GESAN, GRTHO, GSRAY, IEYHO, IZENR, KLRHO, KTLEV, KUYAS, MAGEN, MIATK, ODINE, PASEU, PATEK, PSGYO, QUAGR, RALYH, REEDR, SARKY ve SKBNK çıkarılacak. Yıldız Pazar’da kalmasına rağmen listeden çıkarılan BTCIM, değişimin pazar uygunluğundan değil sıralamadan kaynaklanan tek örneği olarak ayrışıyor.

Atıştırmalıklar

🪙 Bitcoin, 86 bin doların üzerine çıkarak sekiz ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Spot Bitcoin fonlarına iki günde gelen 593 milyon dolarlık giriş, petrol ve tahvil faizlerindeki gerilemeyle güçlenen risk iştahı ve kısa pozisyonların kapanması aynı yönde çalıştı. Buna karşılık haftalık net fon girişinin yalnızca 6 milyon dolar olması, hareketin tamamının yeni ve kalıcı kurumsal talebe dayanmadığını gösteriyor.

🏛️ Merkezi yönetim brüt borç stoku ağustosta aylık 422,5 milyar TL artarak 15,89 trilyon TL’ye ulaştı. Stok geçen yılın aynı ayına göre %27,4 büyüdü. TL cinsi borçlar %32,4 artışla 7,75 trilyon TL’ye, döviz cinsi borçlar %22,9 artışla 8,15 trilyon TL’ye çıktı. Böylece döviz cinsi borcun toplam içindeki payı %53,1’den %51,3’e geriledi.

⚡ Wall Street Journal’ın haberine göre ABD yönetimi, İran savaşı sırasında zarar gören Körfez enerji altyapısının yeniden kurulması ve petrol ile doğal gaz taşımacılığında Hürmüz’e bağımlılığın azaltılması için 5 milyar dolarlık katkı önerdi. Sekiz bölge ülkesinden aynı büyüklükte katkı alınarak toplam 10 milyar dolarlık bir fon oluşturulması hedefleniyor. Görüşmeler henüz tamamlanmadığı için plan kısa vadeli arz sorununu çözen bir karar değil, Hürmüz riskine karşı uzun vadeli altyapı arayışı.

🏭 Mevsimsellikten arındırılmış reel kesim güven endeksi eylülde 0,1 puan artarak 102,5’e, kapasite kullanım oranı 0,6 puan yükselerek %74,1’e çıktı. Ancak gelecek üç aya ilişkin ihracat siparişleri ile yatırım harcaması beklentilerindeki zayıflama, manşetteki toparlanmanın bütün alt kalemlere yayılmadığını gösteriyor. Maliyet ve satış fiyatı beklentilerinin güçlenmesi de imalat tarafındaki fiyat baskısının sürdüğüne işaret ediyor.

🏷️ Yurt dışı üretici fiyatları ağustosta aylık %3,61, yıllık %32,60 arttı. Yıllık artışın temmuzdaki %29,67’den belirgin biçimde hızlanması, ihracatçıların TL cinsi üretim fiyatlarında yeniden yukarı yönlü baskı oluştuğunu gösteriyor. Kur hareketinin yanında enerji, taşıma ve ara malı maliyetleri de fiyatlamaları etkiliyor.

⛽ Rekor seviyeye çıkan dizel fiyatları nedeniyle bazı Cumhuriyetçi siyasetçiler Trump yönetimine ihracat sınırlaması çağrısı yapıyor. Enerji yönetimi ise yasağın rafinerilerin üretimini azaltabileceği, benzin maliyetini yükseltebileceği ve ABD’nin dışındaki dizel arzını daha da sıkıştırabileceği görüşünde. Trump’ın Ukrayna’dan Rus rafinerilerine yönelik saldırıları durdurmasını istemesi de yaklaşan ara seçimler öncesinde dizel fiyatlarının siyasi önemini gösteriyor.

🤖 Petrol ve tahvil faizlerindeki düşüş teknoloji hisselerinde güçlü bir fiyatlama yarattı. Nasdaq %2,3 yükselerek rekor kırarken Meta yaklaşık %12 değer kazandı. Şirketin Muse adlı yapay zekâ aracının uygulama mağazalarında hızlı biçimde öne çıkması, yapay zekâ yatırımlarının tüketici tarafında karşılık bulabileceği beklentisini güçlendirdi. AMD %9,9 yükseldi ve piyasa değeri ilk kez 1 trilyon doları aştı.

Şirket Haberleri

DOHOL – Doğan Holding’in doğrudan ve dolaylı toplam %46,6 paya sahip olduğu Daiichi Elektronik’in esas sözleşmesinin halka açılma amacıyla sermaye piyasası mevzuatına uyarlanması ve kayıtlı sermaye sistemine geçişi SPK tarafından uygun bulundu. Karar halka arzın veya izahnamenin onaylandığı anlamına gelmiyor, sürecin hazırlık aşamalarından birinin tamamlandığını gösteriyor.

EUREN – Şirket, Avrupa’daki büyüme planları kapsamında Romanya’da özel ölçü kapı ve pencere üretimi yapacak Europen SRL’nin kuruluşunu tamamladı. Yeni şirket 3 milyon euro sermayeli ve tamamı Europen Endüstri’ye ait.

GARAN – İş gücü piyasasına yönelik Rekabet Kurulu soruşturması uzlaşmayla sonuçlandı. Banka yaklaşık 1,55 milyar TL idari para cezası ödeyecek. Uzlaşma kararıyla soruşturma Garanti BBVA açısından tamamlanacak.

KZGYO – Şirket, hâkim ortağı Kuzu Toplu Konut’tan bir yıl vadeli ve 180 milyon TL’ye kadar kredi kullanma kararı aldı. Faiz oranı ticari kredi piyasasına göre belirlenecek ve üç ayda bir güncellenecek. Değerleme çalışmasında emsal faiz aralığı %48,66–%51,32 olarak hesaplandı.

ALTNY – Şirket, uluslararası pazarlardaki savunma ve havacılık faaliyetlerini geliştirmek amacıyla Birleşik Krallık’ta Altinay Aerospace Technologies International adlı bağlı ortaklık kurdu. Kuruluş sermayesi sembolik düzeyde olsa da yapı ihracat, iş geliştirme ve uluslararası ortaklıklar için kullanılacak.

DCTTR – Bağlı ortaklık Pulse Finansal Teknolojiler, finansal analitik ve karar destek teknolojileri alanında 31,5 milyon TL’lik yazılım geliştirme ve entegrasyon sözleşmesi imzaladı. Projenin 2027 sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.